Koning Europa

Luisteraars,

het zal u niet ontgaan zijn dat de Europese Unie haar vijftigjarig bestaan heeft gevierd. Op veel plaatsen kwamen hoogwaardigheidbekleders bijeen om uiting te geven aan hun vreugde over wat in die jaren is bereikt. Het Verdrag van Rome, dat was me toch wat. Het begon met zes landen en inmiddels zijn het er 27 en er zitten er nog een paar in de wachtkamer. Veel reden voor vreugde om wat er bereikt is.

Bent u ook zo blij met die Europese Unie? Het zou best kunnen zijn dat u zich wat bedreigd voelt door al die grote landen. Daar kunnen wij als klein landje nooit tegen op. Als zij iets willen, dan gebeurt het – reken maar.

En dan nog die euro. Die hoort bij de Europese Unie.Van mij had dat niet gehoeven. Voel me nog steeds een beetje mee opgelicht. Je weet gewoon niet wat je er aan hebt. Zie ik een prijskaartje, dan moet ik het getal eerst met 2 komma 20 vermenigvuldigen, voor ik weet wat iets werkelijk kost. En dat is dan altijd schrikken! Tel uit je winst. Of beter gezegd, tel uit je verlies. Want daar komt het wel op neer – ongeacht wat het C.B.S. en het C.P.B. en de president van de Nederlandse Bank daarover zeggen.

Nog meer slechts over de Europese Unie? Alle grenzen zijn verdwenen. Iedereen kan zomaar ons land binnenstappen. Daar hebben we helemaal geen grip op. Deuren staan wijd open. Komt u maar binnen, waarmee kunnen we u van dienst zijn? Ik denk dan: ons land is ons land niet meer.

Nee, als u zegt dat we met die Europese Unie niets opgeschoten zijn, dan geef ik u volmondig gelijk.

Of bent u iemand, die helemaal geen last heeft van euroscepsis? Misschien weet u wel veel goeds te vertellen over 50 jaar Verdrag van Rome. Ja eigenlijk moet ik u ook gelijk geven. Want al die landen, die eeuwenlang met elkaar overhoop hebben gelegen, die hebben in die vijftig jaar geen enkele oorlog meer met elkaar gevoerd. Dat is toch een wonder en als het dat niet is, dan in ieder geval iets waar we heel dankbaar voor mogen zijn. Hoera voor de Europese Unie.

Vergelijk ook eens de welvaart van vijftig jaar geleden met die van nu. Je kan toch niet ontkennen dat de Europese vrijhandel ons enorme voordelen heeft gebracht. En ook de persoonlijke vrijheid als we over de grenzen willen gaan is onvergelijkbaar met vroeger. Ja ik begrijp best dat u vindt dat de voordelen van de Europese Unie tegen de nadelen opwegen.

Voor of tegen? Soms lijkt het alsof er tussen de voor- en nadelen een evenwicht bestaat. Dan werken rationele argumenten niet meer. Let op. Een klein duwtje in de goede richting zou de stemming ineens kunnen doen omslaan. Het is wel duidelijk dat we met nog meer redeneren niet verder komen. Het gaat om een bepaald gevoel. Het gevoel van zo is het goed – zo moet het zijn. Wij Nederlanders kennen dat gevoel wel als het om ons eigen land gaat. U begrijpt toch wel wat ik bedoel. De Engelsen begrijpen het ook. Maar de Fransen niet. En de Duitsers ook al niet. Maar de Scandinavische landen willen niet anders. Zegt u het nou maar wat ontbreekt aan de Europese Unie.

Ja, toe maar. Nog even helpen? Spanjaarden geloven er ook in. Toe: k…, k…, ko…

Inderdaad, een koning of een koningin, in ieder geval een koningshuis. Dat is toch wat ons Nederlanders boven alles bindt. In Nederland, maar ook in al die andere landen. Het koningshuis. Symbool van saamhorigheid. Het toefje slagroom op de koffie. De wimpel aan de vlag. Het goud van de Gouden Koets. Dat is de oplossing voor het gevoelsarme Europa. Europa mist het sprookje. Maak er een koninkrijk van en je zult zien wat een emotionele warmte die sacherijnige unie gaat verspreiden.

Zo vanzelfsprekend, maar waarom zijn ze er niet eerder opgekomen. In alle bescheidenheid bied ik deze gedachte onze regering aan. Natuurlijk moeten ook de andere landen er mee instemmen. Dat zal niet veel moeite kosten. Zo'n goed idee. Bovendien hebben wij dan nog een minister-president die met zijn flamboyante welsprekendheid zijn collegae regeringsleiders zo heeft omgepraat – mochten er nog bedenkingen zijn.

Maar pas op: daarmee zijn we er nog niet, want de volgende vraag is natuurlijk: wie wordt er dan koning of koningin? Alsjeblieft geen internet-verkiezingen, want ondertussen weten we hoe die worden gemanipuleerd. Voor je het weet zit je dan met koningin Nelie Smit of koning Pavaroti. Die brengen er toch niets van terecht. Laten we eerlijk zijn. Ieder vak vereist een bepaalde deskundigheid. Het koningschap is een ambacht. Je moet er niet aan denken dat zomaar leken linten gaan knippen. Dat wordt een schots en scheef patroontje. De schaar laten ze vallen. Ze weten het verschil niet tussen een grootmeester en een lakei.

Juist vanwege het gevoelige karakter van deze functie kan de keuze om die te vervullen eigenlijk alleen gaan tussen een van de zittende koningshuizen. Die weten hoe het moet. Er zal gekozen moeten worden. Misschien denkt u nu aan het Britse koningshuis. Daar valt historisch gezien wel wat voor te zeggen. Maar als we in de toekomst kijken dan lijkt mij deze keuze niet zo gelukkig. Uit respect voor de regerende vorstin wil ik daar verder niets over zeggen, maar u begrijpt mij wel. Je kan aan België denken, zeker nu we gratis door dat land mogen racen, maar ik geloof er niet in. Die Scandinaviërs: te kil naar mijn idee.

Laten we niet in valse bescheidenheid vervallen. Iedereen weet toch dat Nederland met zijn Koningshuis gidsland bij uitstek is. Zo'n klus uitermate weet Beatrix toch uitmuntend te klaren. Denk daarbij vooral aan de volgende generaties. Al die leuke prinsessen, die met hun charme iedereen voor zich weten in te nemen. En dan al die kleine prinsjes en prinsesjes. Dat vrolijke grut. Schattig zijn ze. En er zijn er zoveel. En er komen er nog steeds meer bij. Mooi zo. Die generatie gaat het grote werk doen voor het Koninkrijk Europa.

Want net zo als in vroeger eeuwen zwermen ze uit over heel Europa. Iedereen trouwt weer met een onderdaan van een andere lidstaat. Misschien is er nog wel een ondeugend prinsesje dat een beetje in het Vaticaan gaat rommelen. Kortom heel Europa een grote familie. Dat is de menselijke kant van de Europese Unie.

Luisteraars, het Koninkrijk Europa wordt een denderend succes. We spreken elkaar nog wel. Bij het eeuwfeest.

31 maart 2007