Koningin Beatrix 70 jaar

Luisteraars,

U moet maar eens wat langer gaan werken. Ik begrijp dat deze aanbeveling u wat rauw op het dak valt, zo op uw rustige zaterdagochtend. Het is nu eenmaal zo. Een langere werkweek. Bovendien moeten er méér mensen gaan werken. Dan bedoel ik niet het werk in een huishouden, maar echt werk, buiten de deur en volwaardig gehonoreerd. Werken dus.

Nou inderdaad, zelf zou ik u niet graag verontrusten met dit soort aansporingen. Maar ik verzin ze ook niet. Dat doet mevrouw Van der Hoeven. Mevrouw van der Hoeven (ik praat u graag even bij) is minister van Economische Zaken. Normaal gesproken heb je daar helemaal geen last van. Ze laat eens een boot te water, toont de laatste creaties van Nederlandse couturiers. Niets aan de hand. Maar nu gaat ze er hard tegen aan. De werkweek moet verlengd worden en er moeten meer mensen aan het werk.

De minister heeft dat bedacht omdat de O.E.S.O., de Organisatie voor Economische Samenwerking en Ontwikkeling, nog veel afschuwelijker dingen met ons wil. De O.E.S.O. maakt zich zorgen over de kosten van de vergrijzing in Nederland en vindt nu dat wij de pensioenleeftijd daarom moeten verhogen tot 67 jaar. 67 jaar! Mevrouw Van der Hoeven keek eens in haar paspoort en riep: dat nooit! Dan maar een langere werkweek om toch iets voor die ouwetjes te doen.

Dat nooit! 67 jaar, wat denkt die oeso wel. Maar ineens dacht ik aan die mevrouw, die donderdag 70 was geworden en nog full flash in actie is. De Majesteit. Onze koningin. Stoppen met werken? Kom nou.

Ja, die verjaardag. Ondertussen is het te laat voor een felicitatie. Haar levensgeschiedenis is de afgelopen week uitvoerig verteld in alle kranten, via radio en televisie. Er was een overvloed aan Beatrix-verhalen. Er valt weinig aan toe te voegen.

Maar dat doe ik toch wel. Want dit is mijn eigen herdenking, het gaat om mijn herinneringen en mijn gedachten over haar koningsschap. Dat lijkt erg privé, maar als u mee wilt luisteren: graag!

Zeventig jaar en volop in functie is al een feit waar een dikke streep onder gezet kan worden. Geen vervroegde uittreding, geen functioneel leeftijdsontslag – en daar is met zo'n functie wel iets voor te zeggen – en zelfs geen gewoon pensioen met 65 jaar. Doorgaan, als een stukje realiteit naast alle politieke gedachtespinsels over de grijze golf, die eigenlijk langer zou hebben moeten werken, die A.O.W. geniet, waarover ze zelfs geen belasting hoeven te betalen en nog veel meer prietpraat van politici die ook niet weten wat ze moeten doen. Gewoon doorgaan dus.

Dat doorgaan heeft natuurlijk niets met partijpolitieke stuntjes te maken. maar alles met gewoon familiale verantwoordelijkheden. De volgende die deze taak op zich moet nemen heeft een jong gezin, waar vader en moeder aandacht aan willen besteden en dat kan alleen als daar nog een beetje vrijheid is om de tijd in te delen. Het is een unieke situatie waarin moeder haar zoon kan ontzien, door nog een poosje door te gaan. Voorlopig heeft ze haar opvolger en zijn gezin uit de wind gehouden.

Over hoe lang dat nog duurt ga ik niet speculeren, daar zijn van die blaadjes voor. Die hebben al tachtig keer een voorspelling gedaan en op die manier lukt het ze ooit misschien wel eens gelijk krijgen.

Tot zover de actualiteit en nu mijn herinneringen.

Bij de onderwijsinstelling waar ik werkte kwam eens in de zoveel jaar koningin Beatrix op bezoek. Dat leverde heel wat voorbereidingen op en enige nerveusiteit bij de verantwoordelijke bobo's. Want er kan altijd iets misgaan. Voor wie wat verder van het epicentrum van de verantwoordelijkheid zat viel vooral het schilderwerk op dat aan de ontvangst vooraf gaat. Steevast kregen de toiletten in de buurt van de vip-rooms een grondige schoonmaakbeurt inclusief verven en sausen. Bravo!

Bij haar bezoek spreekt de koningin een zaal vol met geïnteresseerde luisteraars toe. Daar mag ik ook bij zijn. Zo wordt de afstand tussen de majesteit en mij al wat kleiner. Fotografen leggen alles vast. Ook na afloop als de koningin nog een korte tijd verwijlt terwijl een glas wordt geschonken. Ik zie collega's onopvallend in de richting van het hoge gezelschap te schuiven en dan maar hopen dat de fotografen hun werk goed doen. Jij en de koningin op één foto. Ik ben daar nooit op uit geweest: samen met de koningin op één foto. Het was me er echt niet om te doen. Maar die foto bestaat – al kan ik hem niet terugvinden.

Ander herinnering. De Hannover Messe verheft telkenjare één land tot centrale gast. In 1990 valt Nederland die eer te beurt. Veel Nederlandse stands en in een ervan mag ik het publiek te woord staan. De Messe wordt bezocht door koningin en prins; dat hoort zo als je het uitverkoren land bent. De koningin en de prins komen op twee verschillende dagen naar de beurs. De koningin samen met Helmuth Kohl. En daar zijn ze weer: de fotografen. En de foto's als ze onze stand bezoeken, ja die foto's heb ik wel. Meer nog: met mijn simpele cameraatje maak ik zelf een paar foto's van hare majesteit. Achteraf verbaas ik mij. Ik loop op de beurs, zie koningin Beatrix komen, pak mijn fototoestel en schiet een keurig plaatje. 1990 - Zou dat nu nog kunnen?

Mijn eigen foto van de koningin, kan het closer? Ja, dat kan. De klok gaat vijftig jaar terug. Het eerbiedwaardige Leidse Gravensteen herbergt een bibliotheek tevens studiezaal. Een aangename plek om een tussenuur nuttig door te brengen. Tafels met aan beide zijden stoelen. Ik heb mij geïnstalleerd met studieboek en dictaatcahier. Er zijn verder maar weinig mensen in de zaal. Daar gaat de deur open en komt ze binnen, die ene studente sociologie. Haar keuze voor de nieuwe studierichting doet de collegezalen van de hoogleraren sociologie (Banning, Van Heek) uitpuilen. Maar in deze rustige zaal komt ze binnen, kijkt even om zich heen, schenk mij een flauwe glimlach en gaat tegenover me zitten. Zo zit je dan te studeren aan één tafel met je toekomstige koningin.

Mijn herinneringen aan de zeventigjarige. Niet erg spectaculair, zegt u? U hebt gelijk, maar het waren ook alleen maar mijn herinneringen.

2 februari 2008