Obama

Luisteraars,

gefeliciteerd! We hebben een nieuwe president. Nou ja, wij, zij hebben een nieuwe president. En wat voor een. Genoeg reden om ons zelf te feliciteren met die Amerikaanse president. Hoe goed die is, weten we nog helemaal niet, maar altijd beter dan de meneer die er zat. Door hem heb ik me persoonlijk bedrogen gevoeld. Toen het er om ging, Irak wel of niet aanvallen, was zijn sterkste argument dat dat land bezig was atoomwapens te fabriceren. Hoe erg een oorlog ook is, daar moest tegen worden opgetreden. Ik was het met hem eens. De kans dat een land als Irak met een crimineel als president over kernwapens zou beschikken was een te groot risico voor de wereldvrede. Ik was bereid in familie- en kennissenkring het besluit van Bush te verdedigen.

Mijn fantasie schoot te kort. Ik kon mij niet voorstellen dat iemand op dat niveau over zo'n kwestie van leven en dood glashard zou liegen. Bush wilde oorlog ter meerdere glorie van hemzelf als leider van het machtigste land ter wereld. Slachtoffers bij de vijand maar evenzeer aan eigen zijde spelen dan geen rol meer. Zijn heldendom was wel een leugen waard.

En wat hij verder nog fout deed. Ter wille van vriendjes manipuleerde hij het economisch bestel waardoor een financiële chaos ontstond. Zijn eigen partij liet hij in ontreddering achter.

Nu dan een nieuwe president. De Amerikaanse kiezers hebben goed naar hun 16 miljoen Nederlandse adviseurs geluisterd. De Nederlandse kranten brachten meer Amerikaans verkiezingsnieuws dan wanneer er verkiezingen in eigen land zijn. We deden mee in het verkiezingsspel, of we deden alsof we meededen. Het was best soms wel spannend maar het liep allemaal goed af, vinden wij.

Nu de verkiezingen voorbij zijn vind ik het wel jammer dat we nu verder die mevrouw Palin moeten missen. Wat die allemaal te vertellen had. Dat was nog eens lachen. En ze had nog een flinke aanhang ook. Dat heb je wel vaker dat iemand ineens als een komeet omhoog schiet. Of beter als een vuurpijl. Veel geluid, geen lading. Of meer als een gillende keukenmeid. We hadden hier toch ook zo'n mevrouw. Het gaat allemaal wel weer voorbij. En wie treurt er nu nog om dat we van haar niets meer horen? Prima burgemeesters voor een dorp van negenduizend inwoners. Figuranten die door een regiefoutje ineens voorop op het toneel staan. Ze kunnen het echt niet. Wegwezen.

Het liep allemaal goed af, zei ik over de verkiezingsstrijd waaruit de zwarte man Obama als overwinnaar tevoorschijn kwam. Maar nu begint het pas. Het is een onmogelijke opgave om alles wat in een periode van acht jaar moedwillig krom is gebogen weer recht te krijgen. Verwacht geen wonderen, zei Obama en dat is geen uitspraak die ingegeven is door bescheidenheid. Obama heeft realiteitszin en weigert zijn kiezers knollen voor citroenen te verkopen.

Verwacht geen wonderen, is de waarschuwing van Obama. Hij heeft gelijk. Hij heeft ongelijk. Het wonder, dat is al geschied. Hij, de Democraat, won de verkiezingen, zonder het gefoezel waarmee de Republikeinen de laatste twee keren hebben gewonnen.Eindelijk: crime doesn't pay. Je wint als je betere papieren hebt, als je recht door zee bent, als je visie hebt. Zo hoort het te zijn en zo was het nu. Dat is een wonder. Zo is het, ongeacht je huidskleur, ongeacht je etnische achtergrond. Natuurlijk. Maar als het inderdaad zo gebeurt noemen we dat een wonder.

Ik kijk nog eens naar de foto in de N.R.C. van verleden week zaterdag. Cleopatra Nelson. Tranen in haar ogen. Een volgeschoten gemoed tijdens een speech van Obama. Eindelijk durft ze te geloven dat het wonder gaat gebeuren. Na alle vernederingen, al het onrecht aan de zwarten aangedaan, gelooft ze dat het nu eindelijk zal gebeuren. Dat er geen onderscheid meer is tussen de blanke en zwarte mens in Amerika. Niet formeel, maar ook niet in de werkelijkheid. Haar wonder is werkelijkheid geworden.

En wij, wat blijft er voor ons over? Obama erkent het immense probleem waarvoor hij komt te staan. Tegelijk vraagt hij even onze twijfel en scepsis voor ons te houden. Voor de kerkvader Augustinus heette het: Geloven is aannemen wat je niet kunt zien en de beloning er voor is zien wat je hebt aangenomen. Zullen we voor een keer over onze aarzelingen heenstappen en geloven in het wonder?

8 november 2008