Samenleven

De column van Huib Neven

16 juni 2009 Huib Neven

Een van de moeilijkste opgaven die de mens meekrijgt in het leven is samenleven. Dat bleek direct al toen Kaïn zijn broertje het licht in de ogen niet gunde en hem meteen maar een kopje kleiner knuppelde. Deze agressieve daad was het begin van een eeuwenlange file van haat, geweld en doodslag. En deze file wordt niet kleiner, al zou je denken dat naarmate de beschaving toeneemt, het geweld afneemt en het samenleven ons beter afgaat. Niets is minder waar. In onze geindividualiseerde samenleving gaat ieder voor zich en God voor ons allen. Maar in hem geloven we al lang niet meer en dus gaan we alleen maar voor onszelf. Ik kan u verzekeren dat samenleven dan tot mislukken gedoemd is.

En dat terwijl het geheim van goed samenleven zo heel eenvoudig is, zo simpel dat je niet kunt geloven dat het al eeuwen misgaat. Dat geheim ga ik u nu toch maar eens verklappen.

Samenleven gaat goed als we de ander voorrang geven; samenleven mislukt als we onszelf tot de maat van alle dingen nemen en de ander niet zien staan.

Voilà, de oplossing voor alle wereldproblemen. Zo gemakkelijk is het. Waarom luistert de wereld toch niet naar die zaterdagochtendcolumnist van de Lokale Omroep Krimpen?

Het is zo simpel.

Als de ene partner luistert naar de andere, dan is de relatie gered.

Als de ene buur zich wat inschikkelijker toont ten opzichte van de ander, dan kan die man met die rare hoeden en petten, ook wel rijdende rechter genoemd, van het scherm verdwijnen en zich met zinvoller zaken gaan bezig houden.

Als mensen en groepen wat minder op hun gelijkhebberige strepen blijven staan en bereid zijn zich te verdiepen in de andersdenkenden, kan hoeven homo’s bij het onderwijs niet ontslagen te worden.

Als het rijke westen niet alleen maar op eigen gewin uit is, maar oog heeft voor de bittere ellende in de rest van de wereld, dan hoeven mensen niet wanhopig op zoek naar een menswaardig bestaan in wankele bootjes op een woeilige zee.

Als welvarende landen niet uit eng nationalistische overwegingen armere landen willen buitensluiten, dan komt het misschien nog goed met een verenigd Europa.

Als de ene bevolkingsgroep open wil staan voor de andere, dan trekken straks de pastoor en de imam hand in hand de multiculturele wijk in.

Als politici niet op eigen macht uit zijn, maar zich werkelijk willen inzetten voor een goede samenleving, dan gaat de wereld er anders uitzien.

Als, ja als….

Maar de werkelijk is anders. We zijn egocentrisch op onszelf gericht en tolereren niet dat iemand ons iets in de weg legt. Vraag het de verkeersregelaar en de ambulancebroederl.

Als ik maar aan mijn trekken kom, dan moet de ander maar zien hoe hij zich redt.

Met deze mentaliteit is samenleven tot mislukken gedoemd.

Daarom gaat het fout in gezinnen. In het gunstigste geval gaat men uit elkaar met een leuke bezoekregeling voor de kinderen, in het ergste geval moordt men elkaar uit. Gezinsdrama’s verspreiden zich als olievlekken.

Daarom gaat het fout in de wereld, in het groot en in het klein, tussen individuen, godsdiensten, bevolkingsgroepen en naties.

Als eigen gelijk voorop staat, telt de ander niet meer mee.

Nergens werd dit beter aangetoond dan bij de laatste verkiezingen. Tot mijn grote ontzetting kwam daar een politicus als winnaar uit de bus, die nu juist alles uit de kast haalt om een samenleving op scherp te zetten en onderuit te halen.

Inplaats van mensen bij elkaar te brengen, wakkert hij tegenstellingen aan door vooral hard te schreeuwen dat iedereen gek is, behalve hijzelf.

U heeft waarschijnlijk ook het debat gezien op de avond van de verkiezingsuitslagen. Een woest om zich heen slaande Wilders was niet bereid de ander aan het woord te laten, laat staan te luisteren. Zelfs daar, als overwinnaar, heb ik hem niet zien lachen. Logisch, want als je jezelf zo serieus neemt als hij doet, dan valt er niets te lachten. Dan maak je jezelf alleen maar breed en groot, om de ander aan het zicht te onttrekken. Andersdenkenden en tegenstanders moet je overschreeuwen en verbaal platmeppen.

En het moet gezegd: verbaal kan hij erg goed uit de voeten. Maar ook moet worden gezegd dat hij woorden gebruikt om tegenstanders uit te schakelen en dat heeft hij gemeen met leiders en dictators die geen tegenspraak dulden.

Hebben we die les nou nog niet geleerd! De vergelijking met Hitler durven we niet zo goed aan en gaat ook niet in zijn totaliteit op. Wilders heeft geen miljoenen doden op zijn naam staan. Maar de geschiedenis herhaalt zich waar het gaat om een humorloze schreeuwlelijk die in crisistijd een zondebok aanwijst en ieder die het niet met hem eens is voor gek verklaart en uiteindelijk misschien wel bereid is een oorlog te ontketenen om de samenleving van vreemde smetten te zuiveren. Toen waren het de Joden, nu de Islamieten.

Dat al die PVV-stemmers dat niet zien!

Ik ben daar boos en bezorgd en verdrietig over.

En dat terwijl samenleven zo gemakkelijk is. Je hoeft alleen de ander maar belangrijker te vinden dan jezelf.

Maar dromen zijn bedrog, al vind ik mijn dromen beter dan die van Geert Wilders.