We hebben vele rollen in het leven.

Sommige rollen kunnen we kiezen. Sommige rollen kunnen we niet kiezen. Je wordt geboren als zoon of dochter. Weinig keus. Je wordt geboren in Nederland. Weinig keus. Je wordt geboren in Gaza. Weinig keus. Je wordt geboren als gelovige in Krimpen aan den IJssel. Weinig keus. Je wordt geboren als gelovige in Gaza. Weinig keus.

We moeten ons geen illusies maken over wie we zijn en hoe we denken. Als we in Gaza waren geboren waren we hoogst waarschijnlijk moslim. We zouden anders naar de wereld kijken dan we nu doen. We zouden anders voelen. We zouden anders oordelen. We zouden van ander eten houden, we zouden met iemand anders trouwen. We zouden na onze dood waarschijnlijk nog dezelfde dag begraven worden.

De mens heeft geen keus over waar hij geboren wordt. De mens heeft geen keus over wie zijn vader en moeder is. De mens heeft geen keus over wie zijn grootouders zijn. Wie we zijn en waar we bij horen is willekeurig, een toevalstreffer. Maar als we er eenmaal zijn, is wie we zijn vanzelfsprekend. Als we er eenmaal zijn moeten we snel leren omgaan met de grote wereld van oorlog, politiek en propaganda. We moeten ook al snel leren omgaan met de kleine wereld van gezin, werk en relaties.

We hebben best wat te zeggen, te beslissen, te willen in onze kleine wereld. Niet of we zoon of dochter zijn, maar wel met wie we bijvoorbeeld willen trouwen en welk vak we willen leren. We hebben zo het gevoel over de kleine wereld enige controle te hebben en het idee dat er enigszins naar ons wordt geluisterd.

Ons denken, voelen, weten over die grote wereld is een stuk moeilijker. Wie heeft er gelijk als er oorlog uitbreekt, wie mag schieten, wie mag doden, wie mag rijk worden, wie mag wat de ander niet mag, wie jong sterven en wie mag leven. We hebben daar weinig over te zeggen, weinig over te beslissen. En als je er al wat over denkt en zegt loop je een steeds grotere kans om te worden verketterd, beschimpt, aangevallen of zelfs te worden gedood.

De kleine wereld van de relatieve veiligheid en de grote wereld van de constante chaos is moeilijk met elkaar te rijmen. Het is soms zo hectisch en gewelddadig, dat we overweldigd worden wat ons gevoel en onze ratio ons influistert en vergeten goed te zorgen voor de mensen om ons heen, voor de mensen die ons lief zijn. We moeten toch echt eerst zelf in goede conditie zijn, voor we anderen kunnen helpen. Voor we een liefdevolle hand kunnen toesteken.

En het is onontkoombaar te beseffen dat je vrede sluit met je vijand, niet met je vriend. Moet je dan ook wat opgeven? Ja natuurlijk. Moet je dan een compromis sluiten? Ja natuurlijk. Heb je dan geen 100% procent gelijk? Ja natuurlijk. Of heeft de ander 100% gelijk? Ja, natuurlijk, die ook.