Europa is lucht voor mij, maar zonder lucht kan ik niet leven.

In het 19^e eeuwse Nederland leven de mensen op het ritme van de dag, de week en de seizoenen.

De meeste grote steden hebben hun eigen tijd, gebaseerd op het moment van zonsopgang. In Arnhem bijvoorbeeld komt de zon tien minuten eerder op dan in Den Haag. Dus is het in Arnhem tien minuten later. In 1892 besluiten de spoorwegen in Nederland om de West-Europese tijd in te voeren. Alle stationsklokken worden daarop afgestemd. Bij andere instanties, zoals de post, vindt dit navolging.

Er gelden nu drie soorten tijden in Nederland: de Amsterdamse, de West-Europese en diverse plaatselijke tijden. Na de tweede oorlog handhaaft Nederland de door de Duitsers ingevoerde Middel Europese tijd. In 1956 besluit de regering tot definitieve invoering:

Wet van 16 juli 1958, tot nadere regeling van de wettelijke tijd.

Wij JULIANA, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz.,enz.,enz.

Allen, die deze zullen zien of horen lezen, saluut! doen te weten:

Alzo wij in overweging genomen hebben, dat het wenselijk is, de wettelijke tijd nader te regelen;

Zo is het dat Wij, de Raad van State gehoord, en met gemeen overleg der Staten-Generaal, hebben goedgevonden en verstaan, gelijk Wij goedvinden en verstaan bij deze:

1. De wettelijke tijd in Nederland is de Midden-Europese tijd.

De Nederlanden nu ook verenigd voor wat de wettelijke tijd betreft.

Zo zal het ook steeds meer gaan in Europa. Een verenigd Europa, dat zijn zaken regelt, stroomlijnt en over meningsverschillen beslist. Een democratische controle op dit besluitvormingsproces wordt geregeld in een Europese grondwet. Binnenkort mogen wij in ons Nederland over deze grondwet, in een niet bindend referendum, uitspreken.

Reizen, handel drijven, trouwen, informatie verzamelen, werken. Alles en nog veel meer zal in en door Europa geregeld worden. Europa was eerst een handelsovereenkomst tussen verschillende landen.

Herinnert u zich nog die letters: de EGKS. (de Europese Gemeenschap voor Kolen en Staal).

Het werd later ook politiek, militair en zelfs cultureel een samenwerkend geheel. Enkele jaren geleden gebeurde er iets spectaculairs. Een zelfde munt voor alle landen werd ingevoerd. Landen die in de vorige eeuw nog met elkaar oorlog voerden, verbinden nu hun lot, in ieder geval hun economische lot, aan elkaar.

In mijn stemgedrag bij het referendum zal ik me voor een deel laten leiden door de keuze, die mijn ouders, die als volwassenen de tweede wereld oorlog hebben meegemaakt, zouden hebben gemaakt. Ik wil ze met terugwerkende kracht een stem geven in de toekomst van Europa, een stem in de toekomst van hun klein -en achter kleinkinderen. Mijn vader en moeder zouden, denk ik, hopen dat één Europa, één munt en één grondwet, onderlinge oorlogen zeer onwaarschijnlijk maken. Onderlinge afhankelijkheid zorgt voor onderlinge verantwoordelijkheid en soms tot onderlinge irritatie.

Alles beter dan een derde wereldoorlog in Europa.

Niet bij Europa willen horen lijkt een beetje op de tekst, die in mijn jeugd sommige meisjes op hun schooltas hadden geschreven:

Jongens zijn lucht voor mij, maar zonder lucht kan ik niet leven.

Misschien is dit een goed motto voor dat referendum over de Europese grondwet:

Europa is lucht voor mij, maar zonder lucht kan ik niet leven.

Want het moet natuurlijk niet gekker worden.

© Lourens Portasse

LOK # 180, 19 maart 2005