Mamma Mia
De column van Bert van Oosterhout
11 mei 2019 Bert van Oosterhout
Zeg 's eerlijk, je was het bijna vergeten. Goed dat ik je eraan herinner. Het is morgen MOEDERDAG. En jij staat daar met lege handen. Nou, geen paniek. De winkels zijn nog open. Parfum en bodylotion bij de vleet. En niet alle bloemen zijn al verwelkt. Je kunt dus alsnog goede sier maken met een cadeau.
Het is leuk om te zien, één keer per jaar. Als bij afspraak lopen vaders en kinderen een tikje samenzweerderig over winkelcentrum Crimpenhof en Arcade De Korf. Gewikt en gewogen hebben ze, maar nu zijn ze er dan toch uit. Samen gaan ze moeder de Dag van het Jaar bezorgen. En zoals altijd zal ze morgen weer blij verrast zijn. “Wat mooi. Dat hadden jullie echt niet moeten doen. Veel te duur.” Hoewel het toneelstukje niet is gerepeteerd, verloopt het vlekkeloos. En zo hoort het ook. Want naast Sinterklaas (en Zwarte Piet natuurlijk) is Moederdag misschien wel het meest huiselijke familiefeestje dat we kennen.
Bloemenwinkels, parfumerie, en banketbakker – om eens enkele neringdoenden te noemen – zijn het daar van harte mee eens. Per slot van rekening huren zij hun peperdure winkelpanden niet voor de kat z'n viool. Moeder verwennen, allemaal best, maar voor niks gaat de zon op. En geef hen eens ongelijk.
Zo had Anna Jarvis (1864 – 1948) het eigenlijk niet bedoeld. Deze dochter van een predikant in de Amerikaanse staat West-Virginia bedacht in 1907 Moederdag om een idee van haar moeder te verwezenlijken. Zoals het een domineesvrouw betaamt hield die zich bezig met volksontwikkelingswerk. Ze maakte zich vooral sterk voor 'betere moeders, betere huizen, betere mannen en vrouwen.' Er zijn slechtere dingen om je voor in te zetten, zou ik zeggen. En mevrouw Jarvis ging zelfs verder. Ze bepleitte een 'gedenkdag voor moeders'. Een plan dat na haar dood door haar dochter werd gerealiseerd.
Zo, nu weet u alles. De historische details laten we maar even voor wat ze zijn. We gaan er geen LOK-university van maken. Kennis doorgeven is hier in De Tuyter immers voorbehouden aan Het Nut en de bibliotheek. Eén verwijzing naar het verleden is nog wel zinvol. De gedachte om een Moederdag te houden sloeg indertijd sterk aan. Zo zelfs dat het Amerikaanse Congres er in 1914 bij wet een officiële feestdag van maakte. En zoals dat dikwijls gaat, de traditie waaide de oceaan over, richting Europa. En zo is het gekomen. Door de jaren heen arriveerde een heleboel flauwekul uit Amerika in onze delta. En nog steeds. Moederdag is een gunstige uitzondering. Dat vindt natuurlijk iedereen. Zou je denken.
Maar Nederland zou Nederland niet zijn, als zelfs Moederdag in bepaalde kringen niet op weerstand zou stuiten. In hun drang naar emancipatie en ontplooiing, liep een kleine groep vrouwen een aantal jaren geleden tegen de feestdag te hoop. “Wij laten ons niet met een taart het riet insturen”, maakten zij wereldkundig. Waarmee ze bedoelden te zeggen dat dat ene feestje op 12 mei niet voldoende compensatie is voor een jaar lang koken, poetsen en soppen. Mijn idee. Maar als elk fuifje zonodig moet worden gezien als compensatie, lust ik er nog wel een. De opstandige meisjes uit de jaren zeventig en tachtig hebben intussen ingezien dat ze nogal aanstellerig bezig waren. Eenmaal tot dat inzicht gekomen, is haar revolutionaire opwinding blijkbaar verstomd. Ik hoor er niets meer van. Misschien ziet Sylvana Simons er nog brood in.
Enig speurwerk naar het verschijnsel Moederdag leerde mij intussen al snel hoe ongelofelijk populair deze dag is. In de hele wereld. Er is nauwelijks een land waar moeder niet in het zonnetje wordt gezet. Opgewekt aangezwengeld natuurlijk door een glunderende middenstand. Hoe zij lang geleden al de genoemde Anna Jarvis voor haar karretje wist te spannen, geldt als een schoolvoorbeeld van gewiekste marketing. En soms helpt het toeval een beetje. Ik denk bijvoorbeeld dat heel wat middenstanders indertijd in hun sas waren toen het kind-zangertje Heintje – wie kent hem nog? – de markt veroverde met 'Mama, je bent de liefste in de hele wereld.'
Zoals ook ooit de tranentrekker 'My jiddische mama' in de uitvoering van de keizer van het jiddische levenslied, Leo Fuld, de verkoop van moederdag produkten aangenaam had beïnvloed . En wie niet beter weet, zou kunnen denken dat 'Mamma mia', dat pittige middle -of -the -road werkje, waar Abba op binnenliep, een liefdesverklaring aan moeder is. Nee dus. Maar het blijft een lekker nummer. Daar houden we het dan maar op. Nog één nachtje slapen en wij, vaders en kinderen, moeten aan de bak. En zoals gezegd, de laatbloeiers onder ons, zijn nog niet echt te laat. Maak die winkeliers nou even los.
Ik wens u, beste moeders en aanhang, een fijn weekend. Tot de volgende keer.
