Cowboy Donald en de bunker

Het komt vaak ongepolijst zijn strot uit, maar president Donald Trump heeft gelijk wanneer hij Europa verwijt dat het te weinig bijdraagt aan de Navo. Nota bene dè garantie voor de Europese veiligheid.

Het is al jarenlang een onderwerp van irritatie tussen de VS en Europa. En sinds de Verenigde Staten van Noord-Amerika een president hebben die als een olifant – het symbool van zijn republikeinse partij – door de porseleinkast van het Witte Huis dendert, is de wrevel er niet minder op geworden.

Maar zoals we weten, is niets zo veranderlijk als het humeur van Trump. Zo kon het gebeuren dat hij nauwelijks een week geleden met het gebruikelijke aplomb Mark Rutte bijna teder aan de borst drukte. Vrienden voor het leven. Zolang het duurt natuurlijk.

De tactiek was doorzichtig. De liefdesverklaring werd gevoed door de hoop dat Rutte namens ons allen een marinefregat naar de Straat van Hormuz zal sturen om die vermaledijde ayatollahs in Iran schrik aan te jagen. Volgende maand horen we of het ervan komt.

Intussen is er altijd His Masters Voice, de Amerikaanse ambassadeur in ons land, Pete Hoekstra, die ons graag nog eens uitleg wat er uit te leggen valt. Ook hij vindt dat Nederland nog steeds geen serieuze stappen zet op het gebied van defensie. Zelfs al reserveert het kabinet 1,5 miljard euro tot 2024 en daarna 162 miljoen per jaar.

Hoe en waarom de Europese clubleden van de Navo jaar-in-jaar-uit hebben verzuimd hun contributie af te dragen, valt niet goed te praten. En dat opeenvolgende Amerikaanse regeringen dit slikten, is op z'n minst opmerkelijk.

Eigenbelang speelde natuurlijk een rol. De Noord Atlantische Verdrags Organisatie dient immers niet alleen de veiligheid van West-Europa. Ook die van de Verenigde Staten. Bij wijze van spreken voor de lieve vrede accepteerde de VS daarom tandenknarsend het financiële wangedrag van Europa.

West-Europa profiteerde in verscheidene opzichten van deze situatie. Het beleefde weliswaar een Koude Oorlog – waarbij de Verenigde Staten en de Sovjetunie een wankel machtsevenwicht in stand hielden, door elkaar met kernwapens te bedreigen – maar een Derde Wereldoorlog bleef uit.

Ook de Koude Oorlog ging voorbij. De generatie die nu in ons land de lakens uitdeelt, heeft er weinig of niets mee. Een ver-van-mijn-bed-show is het. Niets herinnert nog aan die periode, lijkt het. Maar dat klopt niet. Weinigen weten bijvoorbeeld dat zelfs in ons eigen Krimpen aan den IJssel een overblijfsel uit die spannende tijd bewaard is gebleven.

Aan de voet van de stormvloedkering ligt een bunker van staal en beton verscholen. Nog helemaal intact. Keurig onderhouden. Vloeren aangeveegd, aanrecht schoon, eten en drinken voor 14 dagen in de provisiekast. En ruimte voor 36 mensen van Rijkswaterstaat, in wier opdracht de bunker werd gebouwd, met de bedoeling beschutting te bieden tegen de radio-actieve projectielen van Iwan uit Moskou.

Ja kijk, als de heer Trump in Washington dat nou had geweten. Zou hij mogelijk niet zo lelijk zijn uitgevallen tegen die zuinigheidsfreaks in Den Haag. Hoe het ook zij, mocht hij tijd en zin hebben, kan hij altijd met eigen ogen komen vaststellen dat de dappere Hollandse natie nog steeds pal staat voor de Goede Zaak.

Terzijde, die bunker is geen grap. Eenmaal per jaar of bij afspraak is het bouwsel te bezichtigen. Aanbevolen voor wie open staat voor de absurditeit in deze wereld.

Terug naar de Koude Oorlog. Toen die eenmaal voorbij was, voltrok zich op het oude continent een ongekende explosie van welvaart. En die duurt voort tot op de dag van vandaag. Ze komt weliswaar niet iedereen ten goede, maar miljoenen Europeanen kunnen toch blij zijn met een zekere welstand in vrede.

Hopelijk blijft dat zo, ook nu zich in het Witte Huis een zakenman heeft geïnstalleerd en niet een politicus. Deze politieke wildebras is er natuurlijk niet op uit de Europeanen hun welvaart af te pikken. Maar toch …... de manier waarop hij probeert zijn internationale concurrenten – de heren Poetin en Xi Jinping voorop – de Pax Americana op te dringen, zou zowel voor de VS als voor Europa wel eens als een boemerang kunnen werken.

Handelsconflicten kunnen best verkeerd uitpakken. Ook voor Nederland, dat door een hogere contributie aan de Navo – feitelijk de afgesproken bijdrage – toch al in de buidel moet tasten. Leve de belastingbetaler. Als klap op de vuurpijl dreigen we ook nog te moeten dokken voor een nieuwe wapenwedloop.

Daar hadden de toenmalige leiders Ronald Reagan en Michail Gorbatsjov eind 1987 juist een einde aan gemaakt. Maar dat interesseert Trump niet. Hij vindt dat Moskou te weinig raketten vernietigt. Daarom trok hij eerder dit jaar een streep door de handtekening van zijn verre voorganger Reagan.

De cowboy in Trump schiet als Old Shatterhand vanuit de heup. Geen poes-pas. Geen omtrekkende diplomatieke bewegingen. Gewoon, recht voor zijn raap, het pistool uit de holster en bang!

Het is wennen. Zo veel onvoorspelbare daadkracht in het Witte Huis – dat hebben we jaren niet meer gezien. Paradoxaal genoeg is hiermee niet meteen de veiligheid van Europa gediend.

Want in Washington regeert de vlees geworden impulsiviteit in de persoon van Trump. In Moskou gedraagt dictator Poetin zich met de dag assertiever. En naar het schijnt draaien in Beijing de wapenfabrieken op volle toeren.

Kortom, de kaarten worden geschut. En pokeren kunnen de heren natuurlijk alledrie. Nu gaat het erom wie uiteindelijk de meeste troeven in handen zal hebben. Een van de twee dictators of de, jawel, democratisch gekozen president.

Ik wens u, beste luisteraars, een vredig weekend. Tot de volgende keer.