Hebben jullie dat nou ook?

De column van Bert van Oosterhout

21 september 2019 Bert van Oosterhout

Hebben jullie dat nou ook? Het gevoel dat we in de jungle wonen. Waar allerlei tuig van de richel met een mes op zak loopt. En het ook gebruikt. Waar op klaarlichte dag een advocaat op straat wordt vermoord. Misschien wel door een huurmoordenaar die niet eens droog is achter de oren.

Eerder deze week had ik 's morgens mijn ogen nauwelijks open, toen de radio weer eens melding maakte van een steekpartij met ernstig gewonden. Deze keer in mijn vaderstad Breda. De dader is opgepakt. Ben benieuwd hoe het verder gaat.

In veel gevallen hoor je er niets meer van. En als je wel hoort welke straf de rechter zo'n messentrekker oplegt, blijf je niet zelden zitten met een gevoel van teleurstelling. Is dat alles? Emotie is natuurlijk geen maatstaf voor het bestraffen van een misdrijf. Maar toch.

De rechter is uiteraard gebonden aan de wet. Gelukkig wel. Maar misschien moet de wetgeving hier en daar eens tegen het licht worden gehouden. Want niemand kan toch ontkennen dat het aantal steek- en schietpartijen de pan uit rijst. En als het er statistisch gezien al niet méér zijn dan voorheen, zijn het er nog altijd veel te veel.

Die steekpartij in Breda is maar één misselijk makende gebeurtenis in een lange reeks. Het lijkt wel of Jan en alleman tegenwoordig een mes op zak heeft. Of een pistool. Of een ander wapen. Volgens mij worden die spullen niet gebruikt om muizen te verdelgen. Als het zo uitkomt worden ze willens en wetens aangeschaft om iemand te verwonden. En erger.

Tot zover de messentrekkers en pistoolschurken. Ik heb het nog niet gehad over de ongelofelijke lafbekken die hoogbejaarden overvallen, bestelen en mishandelen. Hufters van alle leeftijden die dames op leeftijd met rollator en al tegen de straatstenen kwakken en er met haar tas vandoor gaan. Meestal inclusief haar pinpas en eerder afgekeken pincode.

Deze typen komen nogal eens uit Oost-Europa. Een deel van ons continent waar sowieso een groep sluwe jongens en meisjes een aangenaam leventje leidt van een in Nederland verkregen uitkering. Nee, nee, dit is geen discriminatie. Dit is de werkelijkheid, zoals wij allemaal weten. Een andere populaire tak van nijverheid in dit deel van Europa is trouwens vrouwenhandel en mensensmokkel. Kortom, het geboefte is goed beschouwd niet te lui om te werken.

Afgaande op de hitsige berichtgeving in de media over steek- en schietpartijen en wat dies meer zij, krijg je de indruk dat we in een narco-staat leven, waar de hoofdrolspelers elkaar, maar ook onschuldige voorbijgangers, naar willekeur afschieten. Dit lijkt een overdreven voorstelling, maar het is inmiddels de bittere werkelijkheid.

Die wordt als vanzelfsprekend breed uitgemeten in de media. In die sector wil iedereen, met een schuin oog op de kijkcijfers, scoren. Wie zich er aan stoort, moet bedenken dat je de aan- en uitknop gewoon kunt omdraaien. Zo werkt dat. Alleen, wie doet dat nu echt? Dus blijven we kennis nemen van al die onrustbarende berichten. Omdat we – en zeker niet alleen via tv maar natuurlijk ook via de sociale media – op de hoogte willen blijven van wat er om ons heen gebeurt.

Voor alle duidelijkheid: de media besteden misschien wat veel aandacht aan de bezigheden van grote en kleine criminelen. Maar ze zijn natuurlijk niet de daders. Sterker nog, dankzij hun medewerking is juist menige boef beland waar hij thuishoort. In de bak.Veel indruk maakt dat trouwens niet op de heren en dames criminelen. Een paar jaar brommen – meestal voor de kleine vissen, niet voor de grote jongens – is nu eenmaal een gecalculeerd risico.

En dus zal het taaie gevecht tussen de politie en al haar gespecialiseerde onderdelen en de criminelen onverminderd doorgaan. De onderwereld is een veelkoppig monster. Waarschijnlijk geïnfiltreerd in belangrijke bovengrondse sectoren van de samenleving. Een andere categorie dan het straattuig dat bij de plaatselijke grootgrutter pincodes afkijkt en bij de automaat om de hoek de rekening van de bejaarde leeg rooft.

De samenleving heeft ongetwijfeld het meest te lijden van de grote gangsters. De moord op advocaat Derk Wiersum is er het levend bewijs van. En geloof mij maar: de groothandelaren in allerhande verdovende middelen, die hun verdiensten met miljoenen tegelijk witwassen, laten zich niet afschrikken.

Hun zakelijke transacties blijven doorgaans verborgen voor de buitenwereld. De doorsnee-burger merkt er meestal weinig of niets van. Die heeft meer last van het type zakkenroller, pinpas-jatter en inbreker, zoals ik al noemde. En niet te vergeten de groeiende schare messentrekkers.

Ergens in ons maatschappelijk systeem moeten we iets verkeerd hebben gedaan – dat zo veel, vaak jonge, mensen het normaal vinden een mes op zak te hebben. Excuses zijn er niet, want de voorschriften zijn duidelijk. Een zakmesje mag je nog net hebben. Maar niet in de kroeg of een voetbalstadion.

Stiletto's, valmessen en vlindermessen zijn strikt verboden. Heb je zo'n ding op zak, vlieg je meteen op de bon. Aangenomen dat de politie je betrapt. Vuurwapens zijn te allen tijde verboden. Wie er een bezit pleegt een misdrijf.

Dit wetend is het duidelijk dat nogal wat mensen om ons heen stevig de fout in gaan. Nou komt het mooi uit dat we in Den Haag 150 Tweede Kamerleden hebben zitten die hier goed werk kunnen verrichten. Ik zou zeggen, gaat uw gang. Zet er maar eens stevig het mes in.

Ik wens u, beste luisteraars, een rustig weekend. Tot de volgende keer.