Vuurwerk

De column van Bert van Oosterhout

18 januari 2020 Bert van Oosterhout

Even leek het mosterd na de maaltijd. Maar nee, de discussie over knalvuurwerk en vuurpijlen gaat onverdroten door. Mooie reden, vind ik, om er even bij stil te staan. En de hamvraag is natuurlijk nog steeds: moet dat explosieve spul nu worden verboden of niet?

Als je weet dat het bij de afgelopen jaarwisseling 1300 slachtoffers aanrichtte, kan het antwoord op die vraag niet moeilijk zijn. Zo denken VVD en CDA er inmiddels ook over. Ruim twee weken na de jaarwisseling vinden zij het nu prima dat knalvuurwerk en vuurpijlen worden verboden.

Voortschrijdend inzicht noemt VVD-fractieleider Klaas Dijkhoff dat. Het kostte deze geharnaste liberaal wel even om zo ver te komen. Maar goed. Het is hem gegund. Aanvankelijk waren de feiten – 170 mensen met oogletsel, dertien aan één oog blind. En een materiële schade van 15 miljoen euro – voor Dijkhoff en zijn politieke kompanen schijnbaar niet overtuigend.

In kringen van vuurwerk diehards werden en worden de feiten nu eenmaal beschouwd als een soort natuurverschijnsel. Je hebt er weinig of geen greep op. En als er af en toe iets grondig mis gaat, tja..dat gebeurt. Het hoort erbij. Zoiets als vroeger in militaire dienst, waar we bij schietoefeningen riepen: jongens, één procent mag sneuvelen. Pubers in uniform.

Intussen heeft de discussie, die nu in alle windstreken van de Lage Landen woedt, blootgelegd dat in de wereld van het vuurwerk speciale normen worden gehanteerd. Burgemeester Vroom had het er al over in zijn Nieuwjaarstoespraak.

Oud- en Nieuw 'is goed verlopen', zei hij. Ik dacht nog, hij maakt een geintje. Maar nee, hij was strikt serieus. Ik kreeg ook de indruk dat hij niet tilde aan het volgende: hoewel het verboden was, vlogen de gillende keukenmeiden, al vanaf november door straten en pleinen. Ook dik na de houdbaarheidsdatum van 1 januari, was dat het geval.

'Maar de hulpdiensten konden gewoon hun werk doen'. Aldus onze edelachtbare burgervader. Krijg nou wat, dacht ik. Maar het werd nog bonter. De vernielingen die tot de nationale folklore van Oud- en Nieuw behoren, vielen in Krimpen best mee. Sterker nog, vergeleken met wat als normaal wordt beschouwd, hadden de baldadige jongens en meisjes zich ingehouden.

De totale schade aan rioolputten, bushokjes en verkeersborden bedraagt niet meer dan 15000 piek. Peanuts, of niet soms? Het zijn onze belasting euro's, maar daar gaan we toch zeker niet kinderachtig over doen?

Natuurlijk liet burgemeester Vroom er geen twijfel over bestaan dat normale vernielingen niet bestaan. En er is ook niet zoiets als een norm voor vernielingen. Of eigenlijk wel. Deze: blijf gewoon met je tengels van andermans spullen af. En mocht je het in een vlaag van verstandsverbijstering toch niet kunnen laten, dan begeleiden wij je met alle genoegen naar Bureau HALT.

Blijven we voorlopig zitten met de vraag of de vuurwerk -piraten op donderdag 31 december 2020 weer eens lekker los mogen gaan. Ze hebben kortgeleden uitgebreid kunnen oefenen. Dus aan ervaring geen gebrek. Nu zit een ongeluk weliswaar in een klein hoekje – een paar ogen, een stel vingers – maar ja, als je daar rekening mee moet houden, mag je zo wat niks meer.

Ik begrijp dat bijvoorbeeld de Staatkundig Gereformeerde Partij (SGP) daar geen moeite mee zou hebben. Ik bedoel met een totaal verbod op vuurwerk. Evenals De Stem van Krimpen wil zij Krimpen zelfs vuurwerkvrij maken. Omkijkend naar de rotzooi die de jaarwisseling met zich mee bracht, zeg ik: top, jongens, goed idee, gewoon doen. Maar dat is toch iets te kort door de bocht.

Een even praktische als aantrekkelijke variant leeft, zo is mij geworden, bij Leefbaar Krimpen. In navolging van het buitenland zou zij het vuurwerk-spektakel op één plek willen concentreren.

Hoe het ook uitpakt, met de verschillende opvattingen in de gemeenteraad, één ding is duidelijk: Oud- en Nieuw zal nooit meer hetzelfde zijn.

Dat komt omdat wij Nederlanders = en geldt dat niet ook voor Krimpenaren ?– het af en toe zo grondig eens kunnen zijn met elkaar. Over hulp bij rampen in een ver land bijvoorbeeld. Of over Boer zoekt vrouw. De charme van Maxima. De Oranje voetbalvrouwen. En sinds kort meer dan ooit: erover dat het genoeg is geweest met het gedonder op straat tijdens de jaarwisseling.

Een meerderheid van burgemeesters van CDA en VVD vond al dat er iets moet gebeuren. En mirabile dictu – ofwel bijna ongelooflijk – ook de vuurwerkbranche steunt een verbod op knallers en pijlen. Hoor je het ook eens van een ander. De Belangenvereniging Pyrotechniek Nederland – nooit eerder van gehoord, trouwens – wil samen met anderen voorwaarden scheppen voor een 'veilige en feestelijke jaarwisseling'.

Kijk, daar gaat het om. Nu weet ik ook wel dat de vuurwerkhandel dit jaar voor 77 miljoen euro-tjes over de toonbank schoof. Vooral siervuurwerk. Een verbod op knallers en pijlen zal haar dus weinig tot geen pijn doen. Maar dat juist de Pyrotechnici zich in het debat mengen heeft toch een belangrijke symbolische betekenis.

Ik denk zo, dat we tot het volgende Nieuwjaar nog een paar boeiende debatten gaan meemaken. Niet in de laatste plaats in die fraaie raadszaal van Krimpen.

Ik wens u, beste luisteraars, een plezierig weekend. Tot de volgende keer.