Nog twee nachtjes slapen...

De column van Bert van Oosterhout

14 maart 2020 Bert van Oosterhout

Spannend, nog twee nachtjes slapen en we mogen overdag niet meer sneller dan 100 kilometer per uur over het zoab scheuren. Het moet maar eens afgelopen zijn met dat 130 kilometer-gejakker. Vinden ze aan het Binnenhof. Langzamer rijden is nodig om de laatste anderhalve vierkante meter natuur te beschermen tegen de uitstoot van stikstof. Bovendien helpt het om de bouw weer aan het bouwen te krijgen.

Goeie zaak dus. Ja en nee, vindt Nederland. Marc Rutte – om eens een willekeurige Nederlander te noemen – heeft er bijvoorbeeld nachten niet van kunnen slapen. Als rechtgeaarde liberaal vindt hij het besluit de maximumsnelheid voor auto's aan banden te leggen – leuke beeldspraak trouwens – ronduit een gotspe. Maar ja, hij heeft geen keus.

En wij ook niet. Want we gaan sowieso voor een paar honderd euro's de boot in, wanneer we als een ijzeren Hein het gaspedaal van ons lievelingsspeeltje te diep indrukken. Toch beweert pakweg de helft van de automobilisten in een recente peiling dat ze zich van de snelheidsbeperking geen bal zal aantrekken. Nou, dat wordt dan kat in het bakje voor de controlerende politie. De nieuwe regel staat of valt natuurlijk met 100% handhaven.

Emotie is ongetwijfeld de belangrijkste drijfveer van de branieschoppers die zich geen fluit aantrekken van de nieuwe regels. Daarbij zetten mammies grote knullen moeiteloos hun verstand op nul. Zij laten zich toch zeker niet betuttelen door een stelletje maffe landsbestuurders. Ik ben benieuwd hoe lang ze in deze stoere houding volharden wanneer de bekeuringen eenmaal op de deurmat vallen.

Intussen laat de discussie over de omstreden snelheids- beperking weer eens zien hoe verknocht we zijn aan ons autootje. Desnoods rijden we straks in een hybride karretje. Of zelfs helemaal elektrisch – met een maximaal bereik van Krimpen aan den IJssel tot Krimpen aan de Lek en terug. Alles liever dan de auto laten staan, dat nooit. Precies de reden natuurlijk waarom die stikstofmaatregelen zijn bedacht.

'Elk voordeel hep zijn nadeel' – zei onze vaderlandse filosoof Cruijff. Dat klopt. Tegenover het voordeel van de ongekende bewegingsvrijheid die de auto ons geeft, staan de inmiddels bekende nadelen. Maar heel misschien krijgen we het voor elkaar voor- en nadelen in evenwicht te brengen. En dat is dan mooi meegenomen.

Hoe het ook zal gaan, voor heel wat automobilisten wordt het toch slikken. En dan natuurlijk vooral voor de status bewuste weggebruikers. Die blijde rijders die, niet helemaal toevallig, bij voorkeur hun politieke onderdak zoeken bij de VVD. De partij in wier gelederen, tot de komst van Marc Rutte, de rokjes van Schotse ruit en Dixieland-jazz populair waren. Hoe het nu met die rokjes is, weet ik eerlijk gezegd niet. Wel dat Rutte Dixieland verfoeit. Maakt niet uit. Moet kunnen. We hoeven er niet per se iets achter te zoeken.

Rutte, die graag belijdt dat hij – de chief executive officer van de Lage Landen – geen enkele bestuurlijke visie heeft of wil hebben, heeft intussen wel het laatste kroonjuweel van de liberalen in de prullenbak geduveld. Na die opzienbarende rotmaatregel, de verlaging van de maximumsnelheid, zit er bijna niks meer in het bijouteriekistje van Marc en zijn politieke kompanen.

Hoe snel kan het gaan. Ik zie nog het stralende gezicht voor me van toenmalig VVD-minister Melanie Schultz van Haegen-Maas Geesteranus – ja, zo heet ze echt – toen ze met een triomfantelijk gebaar de maximumsnelheid op 130 kilometer per uur bracht. Wat een vreugde. Wat een vrijheid. Je kunt ook zeggen: een kinderhand is gauw gevuld. En dat was bij Melanie, die er als minister nog steeds uitzag als het prototype van een hockeymeisje, blijkbaar het geval.

Want waarom wil een volwassen mens eigenlijk met 130, 150 of 200 kilometer per uur over de Autobahn razen? Van Max Verstappen kan ik het nog begrijpen. Hij heeft ervoor gekozen om beroepshalve op een gesloten circuit zijn levensgevaarlijke capriolen uit te halen. Maar om dat nou op je vrije zaterdag tussen Vaals en Groningen na te bootsen. Doe toch normaal.

Iedereen weet dat het volslagen kul is om te denken dat je plankgas eerder thuis bent. In een dicht geslibt landje als het onze is tijdwinst nu eenmaal een illusie. En mocht je bijna willen janken, omdat je bijvoorbeeld in zo'n glanzende Duitse bolide een heleboel paardekrachten gewoonweg niet mag gebruiken, – probeer dan eens een heel andere mindset :

  • langzamer rijden betekent sowieso brandstof en euro's sparen. Interesseert je niet? Ok, moet jij weten.
  • Misschien kun je dan hier iets mee: langzamer rijden veroorzaakt minder verkeersslachtoffers.
  • En dan mag je er deze aan toevoegen: langzamer rijden leidt tot minder files.

Niet echt overtuigd? Jij wilt hoe dan ook uit die pijlsnelle Duitse tweezitter of dat kekke Italiaanse 500-tje halen wat er in zit? King of the road. Alleen op de wereld. Dan moet je het zelf maar weten.

Maar als het fout loopt en het wordt uithuilen, dan niet op mijn schouder. Ik ben er niet. Want bij het vallen van de avond maak ik op mijn beurt even een plezierritje. En als ik in een recalcitrante bui ben, gaat dat misschien wel met 130 km per uur.

Ik wens jullie, beste luisteraars, een plezierig weekend. Tot de volgende keer.