Grijze golf in een hofje

De column van Bert van Oosterhout

31 oktober 2020 Bert van Oosterhout

Buren om de hoek zijn kortgeleden verhuisd. Na een kleine vijftig jaar hier te hebben gewoond, lieten ze Krimpen aan de IJssel achter zich. Met pijn in het hart. Want de plek waar je wortel hebt geschoten, wil je eigenlijk niet verlaten. Dat gold ook voor hen. Maar het klimmen der jaren maakte de transfer onvermijdelijk.

Een appartement gelijkvloers, dichtbij een van de getrouwde kinderen, eventuele wijkzorg onder handbereik – dat is waar je het meestal voor doet. En met hoop en vrees zet je de stap in het onbekende. Waar je woonde blijft je voetafdruk achter. En de buren die vrienden werden, komen je zeker bezoeken. Een keer. Twee keer.

Door de tanende gezondheid en de corona-ellende was het leven al een stuk saaier geworden. Maar er viel toch geregeld nog iemand binnen. Buiten voor het huis was het altijd levendig genoeg. En de vorige verjaardag werd weer uitbundig gevierd.

Een week of wat na de verhuizing kregen we een teken van leven. 'Ik zie hier helemaal niemand.' Je toont begrip en spreekt een sussend woord. 'Dat komt nog wel. Door de corona reizen mensen nu eenmaal minder dan anders. Je zult het zien, het komt best voor elkaar.' En je hoopt zelf oprecht dat het goed zal gaan.

Ruim een jaar geleden hadden we het op deze plek over zulke situaties. Onze gemeente had zich aangesloten bij het landelijke actieprogramma Eén tegen eenzaamheid. Mooi, maar eigenlijk te gek voor woorden dat zoiets nodig is. Ik weet het, eenzaamheid is van alle tijden. Maar dat wij, die op de maan wandelden, die steeds meer greep krijgen op kanker, voor wie de leeftijd van 100 jaar nauwelijks nog bijzonder is, nog geen remedie hebben tegen eenzaamheid is toch eigenlijk heel vreemd. En dat we met z'n allen 2020 jaar na het begin van onze jaartelling nog steeds het taboe op eenzaamheid moeten doorbreken, blijft een gotspe.

Hoezo taboe? Durven eenzame mensen er niet over te praten? Gaan de anderen er ongeïnteresseerd aan voorbij? Hebben beroepsgroepen als psychiaters, psychologen, artsen, wijkverpleegkundigen, en wij allemaal, niet voldoende opgelet? Dat kan toch niet waar zijn?

Het is ook niet waar. Regelmatig buigen overal in ons land mensen uit de grijze golf zich over ideeën om samen vereenzaming tegen te gaan. Met de nadruk op samen, zoeken ze de leegte te vullen, die de regering-Rutte en haar voorgangers hebben veroorzaakt.

Ik kom erop door het pleidooi van Gerrit Jan Miedema, zoals bekend fractievoorzitter van het CDA in de gemeenteraad. Hij brak vorige week per telefoon voor deze microfoon een lans voor een knarrenhof in Krimpen aan den Ijssel. Waar de LOK-microfoon al niet goed voor is.

De omschrijving Knarrenhof is mij trouwens iets te populair. Maar een kniesoor die daar op let. Het gaat om de goede bedoeling. En daar ontbreekt het niet aan. Het klinkt hoe dan ook speelser dan het traditionele Avondrood, Eind goed, al goed of Horizon.

Zo oubollig is het knarrenhof niet gedacht. En het wordt – wanneer het ervan komt – ook niet een bejaardenhuis. Maar een cluster van eigentijdse onafhankelijke woningen. De bewoners willen elkaar desgewenst met van alles en wat bijstaan. Verder ga ik hier vandaag niet herhalen wat vorige week werd verteld. Maar een korte toelichting kan geen kwaad.

Nogal wat ouderen, steeds vaker vitale en levenslustige pensionado's, vinden het plezierig samen met lotgenoten de derde levensfase door te brengen. Met z'n allen op weg naar de honderd, zullen we maar zeggen. Ze kiezen daarbij bijvoorbeeld voor een woonvorm die we al eeuwen kennen: het hofje.

Sommigen van jullie krijgen nu misschien visioenen van zo'n gezellig, dorps, maar ietwat tuttig begijnhof, zoals die nog in diverse steden bestaan. Anno 2020 is er uiteraard wel iets moderners te bedenken. En dat gebeurt dan ook. Intussen te bekijken in Zwolle en Hardenberg. Over niet al te lange tijd ook in zes andere plaatsen.

Van ons dorp aan de rivier wordt al jaren gezegd dat het volgebouwd is. Hier en daar schuren we tegen de grens met omringende dorpen aan. Maar ik heb het vermoeden dat pientere planologen daar best wat op kunnen vinden. Zodanig, dat ook in Krimpen aan den IJssel een idee voor een senioren-hof een kans maakt. Moet het idee wel eerst op tafel komen natuurlijk. Als ik het goed heb beluisterd, is het niet uitgesloten dat het gaat gebeuren. Dat wordt nog een mooie uitdaging voor de grijze golf.

Een goed weekend. Houd afstand en blijf gezond.