Herfst

De column van Bert van Oosterhout

28 november 2020 Bert van Oosterhout

De es voor het huis is nu echt zijn bladeren kwijt. Daardoor missen vogels van allerlei pluimage hun beschutte zitplaats op hun favoriete tak. In enkele weken maakte een onvoorstelbare hoeveelheid bladeren zich los van de boom. Een paar keer geholpen door een stormachtige wind.

Tweemaal moest de bladerbrigade van de gemeente er op volle sterkte aan te pas komen om de straat schoon te vegen. Niettemin is dit een jaargetijde om van te houden. Het seizoen van les feuilles mortes. Dat schitterende chanson van de dichter Jacques Prévert en componist Joseph Kosma. Onsterfelijk gemaakt door zangers als Yves Montand.

Herfst. De melancholie van het najaar hangt aan de kruinen van de bomen. Tientallen soorten vliegende migranten scheren in onvoorspelbare patronen door het onderste luchtruim. De grote trek naar het zuiden is aanstaande. Voor een paar maanden zullen we verlost zijn van die verfoeide vogelstront op de auto. Zoals ook van het lachende geschreeuw van meeuwen en Nijlganzen, die ons vanaf de schoorstenen het leven zuur maken.

Allemaal niets, natuurlijk, vergeleken bij wat zich in de Grote Wereld afspeelt. In Washington bijvoorbeeld. Of bij de belangrijkste constante in het leven van alledag, te weten het corona-virus. Om maar te zwijgen van de implosie van het altijd geruchtmakende Forum voor Democratie. De onacceptabele gebeurtenissen op het Emmaus-college in Rotterdam. En het heengaan van het voetballende halfgodje Diego Maradona. Kortom, aan reuring geen gebrek.

Bij deze overpeinzing trof mij trouwens een overeenkomst tussen de nederlaag van Donald Trump en het virus. Van beide zullen we nog lang last hebben. En het is maar de vraag welke van de twee het taaiste leven zal blijken te hebben: het virus of het trumpisme, zeg maar het gedachtegoed van de grote Amerikaanse denker.

Dat van dat gedachtegoed is uiteraard een grap. Nooit eerder in de Amerikaanse geschiedenis is het Witte Huis bewoond geweest door zo'n rancuneus warhoofd. Dat niettemin bijna de helft van de Amerikaanse kiezers aan zich wist te binden. Blijkbaar toch gefascineerd door het charisma van deze onvoorspelbare schreeuwlelijk.

De Verenigde Staten kregen vier jaar geleden waar ze om vroegen. Een typisch geval van eigen schuld, dikke bult. Maar afgaande op het huidige oproer, ervaren zij dat niet zo. Met miljoenen stemden ze op de vlees geworden American Dream. Een droom, die nooit werkelijkheid is geweest. Nog steeds niet is. En voor de meeste Amerikanen nooit zal worden.

Goed, over tot de orde van de dag. Over de werkelijk historische presidentsverkiezing van 2020 gaat nog een bibliotheek volgeschreven worden. En van Donald Trump en sommige van zijn akelige familieleden zullen we – ik zei het al – nog jarenlang horen. We zien wel hoe het loopt.

Intussen blijven we uitkijken naar vaccins die covid-19 kunnen beteugelen. Als ik het goed begrijp zitten ze er aan te komen. Wat een opluchting zal het zijn wanneer we ons leven kunnen oppakken als vanouds. Bij voorkeur zonder anderhalve meter afstand. Maar wel met respect voor de ruimte van anderen.

Want zeg nou zelf, daar ontbreekt het tegenwoordig nogal eens aan. In welke krimpense supermarkt je ook loopt, altijd wringt wel iemand zijn winkelwagentje op 20 centimeter voor je langs. Zo'n druiloor kijkt er dan bij alsof hij of zij niet tot tien kan tellen. Waarschijnlijk is dat ook zo. Nou ja, gelukkig kunnen we hier spreken van een minderheid. Niet echt iets om je over op te winden. Al helemaal niet in het licht van de volksfurie die in alle uithoeken van de wereld woedt.

Onwillekeurig moest ik hierbij denken aan wat André Kuijpers ooit zei over het gevoel dat hem overkwam toen hij vanuit de ruimte naar onze planeet keek. Hij zag een lappendeken van water en land. Waar miljarden mensen doen wat mensen nu eenmaal doen. Ik noem maar wat: elkaar afslachten om geld en gewin. Oorlogen beginnen uit naam van de godsdienst. Fascinerende, ontroerende kunst maken. Liefde, goedheid en medeleven vieren. Overleven in tijden van corona.

Bij zo'n helicopter view denk je: willen we diep in ons hart eigenlijk niet allemaal ruimtevaarders zijn, zoals André? Wat een machtig gevoel moet het zijn, op afstand de Aarde te zien. Naar de menselijke mierenhoop daar te kunnen kijken. Want op afstand wordt alles betrekkelijk.

Daar zou zelfs Donald Trump begrijpen dat je niet altijd kunt winnen. Weliswaar hebben rond de 71 miljoen Amerikanen op hem gestemd. Maar Joe Biden ging met 80 miljoen stemmen aan de haal. Toch nog een wonder dat Trump uiteindelijk meewerkt aan de machtsoverdracht.

Hard gelag voor iemand in wiens woordenschat het begrip verlies niet voorkomt. Maar ja, de werkelijkheid is onverbiddelijk: Biden trekt aan het langste eind. Ongetwijfeld mede dankzij de charmante Kamala Harris, nu vice-president elect.

Hoewel mist en regen langzaam bezit nemen van Krimpen, denk ik: misschien wordt het toch nog een mooie herfst. Mooier dan we dachten, toen Trump het gevecht begon om te worden herkozen. Of is hier de wens de vader van de gedachte?

We kunnen er niet omheen: de vertrouwensbreuk, die de president van de Verenigde Staten heeft veroorzaakt, is breder en dieper dan de breuklijn bij Los Angeles. En een breuklijn leidt vroeg of laat tot een aardbeving. Daar gaat doorgaans langdurig gerommel aan vooraf. Joe Biden en Kamala Harris, staat nog een hele boel gedonder te wachten. En gezien onze relatie met Amerika, zou de schokgolf wel eens tot in Krimpen te voelen kunnen zijn.

Een plezierig weekend. Houd afstand en blijf gezond.