Dank u, mister president

Een vriend in het zuiden des lands heeft een Amerikaanse zwager. We noemen hem Pete. Hij had de afgelopen vier jaar de tijd van zijn leven. Dat kwam doordat hij door president Donald Trump op zijn wenken werd bediend. En al is zijn idool drie dagen geleden verhuisd, zwager Pete zal hem eeuwig dankbaar blijven.

Dat Joe Biden en Kamala Harris de scepter hebben overgenomen – daar wordt hij niet vrolijk van. In tegendeel. Nog steeds vertegenwoordigt Trump voor hem zowat alles wat een doorsnee-Amerikaan tot doorsnee-Amerikaan maakt. Biden en Harris daarentegen hebben opvattingen waaraan de geur van communisme hangt.

Als het aan hen ligt wordt de VS zelfs een toevluchtsoord voor illegale buitenlanders die uit zijn op de banen van hardwerkende yanks. Dus nee, de nieuwe bewoners van het Witte Huis bevallen hem maar niks.

Pete is een van de meer dan 60 miljoen Amerikanen voor wie Donald Trump de verpersoonlijking is van de geslaagde zakenman. Een niet-intellectuele, anti-politieke, patriottische persoonlijkheid die van nuance geen kaas heeft gegeten. Een man, recht voor zijn raap. Die deed wat hij had beloofd. Geen blad voor de mond nam. En die zich zonder gêne van gepeperde straattaal bediende.

Hij kondigde aan dat hij een muur zou bouwen tussen de VS en Mexico. En hij deed het. Weliswaar in een onherbergzaam maanlandschap, waar zelfs een muis niet overleeft, laat staan een illegale immigrant. Maar toch.

Hij beloofde een einde te maken aan de onevenwichtige handelsbalans met China. En hij deed het, tot op zekere hoogte. Keer op keer verhoogde hij de importtarieven op Chinese producten. En Bejing was natuurlijk niet te lui om terug te slaan. Hij stelde nieuwe banen in het vooruitzicht. En de werkloosheid liep inderdaad terug. Kort en goed, bekeken door de lens van zijn aanhankelijke volgers, maakte Trump America great waar je bij stond.

Dat kwam hem te staan op bijvoorbeeld de onvoorwaardelijke steun van de rednecks, de arme blanke landarbeiders in het zuiden van de Verenigde Staten. Zij voelen zich per definitie niet gehoord door de politieke elite in Washington. Ze staan daarom open voor iedere nieuwe Rattenvanger van Hamelen. Een bundel gemakkelijke leuzen is gauw bedacht. Werkt altijd, want hoop doet leven.

Trouwens niet alleen onder de arme blanken. Ook bij Trumps geestverwanten in de wereld van banken, projectontwikkelaars en Beurs-cowboys. In dit decor van teleurstelling en woede wil zwager Pete in Syossyt, Long Island, 'zijn president' graag bedanken. Dat het imago van Trump wat smetjes vertoont, is hem graag vergeven.

Een president die zijn aanhang oproept naar het Capitool te marcheren – wat is daar mis mee? Een opgezweepte meute die het gebouw bestormt en vernielingen aanricht – wie zal er wat van zeggen? Een verliezer van de verkiezingen, die blijft beweren dat hij heeft gewonnen – wie liegt er nou eigenlijk?

Ik ben bereid Pete in de USA met respect tegemoet te komen. Maar ik wil wel even weten waarom maar liefst 25000 militairen van de Nationale Garde Joe Biden en Kamala Harris bij hun inauguratie moesten afschermen van de rest van de wereld? Hoezo was Washington, de hoofdstad van de vrije wereld, tijdelijk een vesting? Was het misschien omdat de Democraten de verkiezingen zogenaamd hebben gestolen? Pete is ervan overtuigd. Want hij is goedgelovig.

Dat heeft veel, zo niet alles, te maken met sociale media als Twitter en Facebook. Tegenwoordig bij uitstek de plek waar we spullen kopen, ouwebetten en ideeën uitwisselen. Waar ook minder vredelievende typen als ophitsers, haatzaaiers en brengers van nepnieuws zich uitleven. Sterker nog, waar ze een versterker onder de neus geduwd krijgen, zodat ze de zwijgende meerderheid kunnen overschreeuwen.

Het effect ervan werd kortgeleden treffend verwoord in de NRC. 'Vraag aan je kinderen wat ze willen eten, dan zeggen ze iedere dag: patat met appelmoes. Zo werken ook de sociale media. Ze maken je verslaafd aan wat je lekker vindt. Er zijn altijd mensen die moeite hebben chocola te maken van de ingewikkelde wereld. Die gevoelig zijn voor berichten die problemen versmallen tot een simpel verhaal. Je klikt op 'Vijf dingen die je niet tegen je schoonmoeder moet zeggen' en vervolgens krijg je het bericht: UFO'S gesignaleerd.

Zo kom je terecht in een soort fabeltjesfuik, zoals Arjen Lubach het noemde. En eenmaal daar beland, krijg je alleen nog haat en desinformatie te horen en te zien. De buitenwereld is aan de horizon verdwenen.' Tegelijk met de werkelijkheid van Trump en zwager Pete.

Prettig weekend. Blijf gezond.