Niet bij brood alleen

De mens leeft niet bij brood alleen. Dat is nou echt een tegeltjeswijsheid die me aanspreekt. In alle eenvoud herinnert ze eraan hoe plezierig we bezig kunnen zijn met andere dingen dan de verplichte nummers van alle dag. Dat we lekker los kunnen gaan bij een concert, met een boek, een museumbezoek, voetbal en golf. Nou ja, je begrijpt wat ik bedoel. De dingen die ons onderscheiden van de primaten, onze nichten en neven die nog steeds in hun boom wonen.

Ik kom erop door wethouder Coen Derickx (PvdA). Hij lichtte vorige week zijn zojuist uitgebrachte Evenementenvisie toe. In een gesprek hierover met Terry Mace Hardyman werd duidelijk hoe serieus de gemeente de cultuur in ons Dorp aan de Ijssel wil bevorderen. Dat is hard nodig. Een onderzoek in opdracht van de gemeente wijst namelijk uit dat het hier naatje pet is met het aanbod van evenementen en activiteiten. En dat is wethouder Derickx eer te na.

Ik zat er bij en ik keek ernaar. En Terry – nooit voor één gat te vangen – kon af en toe een geamuseerde glimlach niet onderdrukken. Je zult maar getrakteerd worden op termen als Stadse Alleseters, Elitaire Cultuurminnaars, Klassieke Kunstliefhebbers, Actieve Families, Randstedelijke Gemakzoekers, Digitale Kijkers, Stedelijke Toekomstbouwers en Wijkgerichte Vrijetijdsgenieters. Die wonen allemaal hier in het dorp. Niet te geloven.

Hallo, zijn jullie er nog? Het lijkt wel of we grasduinen in een sociologische beschouwing uit de vroege jaren vijftig van de voorbije eeuw. Maar niets is minder waar. Wethouder Coen – en /of zijn medewerkers – nemen ons bij de hand langs 12.356 huishoudens in Krimpen, waar ze een aantal doelgroepen onderscheiden die ze gemakshalve een naam geven. Je moet er maar op komen.

De lokale behoeften aan cultuur zijn niet op de achterkant van een bierviltje gekrabbeld. In tegendeel. De Evenementenvisie is samengevat in een overzichtelijk bundeltje A-vier-tjes. En terwijl ik het doorlees slaak ik zoiets als een zucht van verlichting. Overdreven? Het lijkt erop, maar mijn opmerking komt niet uit de lucht vallen. Het is een verademing te lezen hoe onze lokale bestuurders evenementen en kunsten serieus nemen. Dat is even wat anders dan wat we van bijvoorbeeld minister Hugo de Jonge te horen kregen.

Hij maakte zich kortgeleden onsterfelijk belachelijk door op te merken dat je ook n i e t naar het theater, museum, evenementen kunt gaan. Hem is de uitdrukking Niet bij brood alleen blijkbaar onbekend. Nou ja, zeg. Zo slecht kan zijn pabo-opleiding toch ook weer niet zijn geweest.

Zelden zulk dom gekraai gehoord. Dat vond Ann Demeester ook. De directeur van het Frans Halsmuseum in Haarlem ging er in het tv-programma Buitenhof van zondag 23 mei dan ook met gestrekt been in. Haar gepassioneerde woede-aanval was te mooi om onvermeld te laten.

Wat Hugo de Jonge had gezegd, vond zij 'een absurde uitspraak'. Ze beschouwt hem dan wel als een 'wellevend man', maar deze keer had hij zich 'neerbuigend' uitgelaten over kunst en cultuur. Demeester bespeurt trouwens bij het hele kabinet-Rutte een 'onbewust vooroordeel'. Het lijkt erop dat kunst en cultuur door Rutte en de zijnen worden beschouwd als een soort 'topping op een ijsje'.

De strijdbare Vlaamse wees erop dat – alweer – een onderzoek van de WHO (Wereld Gezondheids Organisatie) in 2020 aantoonde dat kunst en cultuur goed zijn voor de gezondheid en het welzijn van mensen. Hoe kan het dan dat het kabinet met dédain over kunst spreekt, vroeg ze zich af. Alleen al in het jaar 2019, vóór de corona-crisis uitbrak, noteerden de Nederlandse musea 33 miljoen bezoekers. Kort en goed, overal ter wereld zijn bewijzen voorhanden dat kunst vitaal is. Een levende werkelijkheid. Need I say more?, zeggen we dan.

De ligging, de omvang en het aantal inwoners van Krimpen aan den Ijssel bepalen als vanzelfsprekend wat kan en niet kan op cultureel gebied. Meer dan in een metropool als Rotterdam, is bij ons de behoefte aan sociale samenhang zichtbaar. Tegelijkertijd heeft elke bevolkingsgroep haar eigen wensen. Elke leeftijdsgroep ook. Meneer en mevrouw willen op hun wenken bediend worden. En het is de charme van een dorp dat dit door de kleinschaligheid in veel gevallen echt mogelijk is.

De gemeente heeft hierbij een eigen rol. Aan haar de taak ruimte te scheppen voor organisaties, verenigingen, groepen bewoners en inwoners in het algemeen, opdat ze hun ding kunnen doen. Maar net als je denkt 'we zijn lekker bezig', zit er toch een addertje onder het gras. Het eerder genoemde onderzoek maakte één ding pijnlijk duidelijk: Krimpen aan den Ijssel mist een gemeenschappelijke identiteit.

Dat verbaast mij niks. Wij hebben onze stek nu eenmaal gekozen in een forensenplaats. Niet de oorspronkelijke bewoners, maar nieuwkomers uit alle windstreken bepalen de sfeer in onze woonplaats. En zoals de biologie ons leert, heeft iedereen zijn of haar unieke DNA. Een Krimpens DNA bestaat niet. Zitten we ook niet op te wachten. Zo op het oog biedt de Evenementenvisie 2021 toch wel genoeg houvast voor een cultuurbeleid à la carte op Krimpens niveau.

Prettig weekend.

29 mei 2021

Bert van Oosterhout