Olé

Er lijkt een nieuw bewustzijn door binnen- en buitenland te waaien. Het heeft te maken met het groeiend besef dat wij wel erg slordig met onze planeet omspringen. En met ons zelf, want wat hele volksstammen op jaarbasis aan ongezond voedsel en drank naar binnen werken, hou je niet voor mogelijk.

Een poosje geleden wees ik er hier al eens op dat staatssecretaris Maarten Van Ooijen daarom de groei van het aantal fastfoodzaken wil afremmen. Tegelijkertijd roepen artsen, ziekenhuizen en patiënten op onmiddellijk de verkoop van tabak stop te zetten. Mooi geprobeerd, maar ik zie het nog niet gebeuren.

De roep om gezonder te eten en niet meer te roken valt dan weer samen met een opvallende maatregel van de Spaanse regering. Zij maakt zich sterk om dieren meer rechten te geven. Weer eens heel iets anders. Wat haar betreft mogen winkels niet langer huisdieren verkopen. En dierentuinen moeten worden gereorganiseerd tot opvangcentra voor dieren in het wild. Viervoeters laten optreden in het circus, mag ook niet langer. En dat in een land waar het stierengevecht wel gewoon blijft toegestaan. Hoe idioot wil je het hebben?

Je krijgt zowat tranen in je ogen van ontroering wanneer je leest wat een prachtig leven het Spaanse dier te wachten staat. Het mag voortaan een normaal dierenleven leiden. Tot het een natuurlijke dood sterft. Of op humane wijze het leven laat op het hakblok van de slager.

Een uitzondering wordt gemaakt voor el Toro, de stier. Zijn opvoeding, opleiding en optreden wordt juist niets in de weg gelegd. Deze briesende spierbundel wordt ook in de toekomst jarenlang vertroeteld in grazige weiden. Tot de dag dat hij door een groepje toreros in een soort dodelijk ballet voor een opgefokt publiek wordt vermoord. Traditie, zegt een slinkend deel van de Spanjaarden. Niks mis mee. De stier heeft een leven als God in Frankrijk achter de rug. Liever gezegd: een leven als stier in Spanje.

We weten allemaal welke gekheid mensen uithalen wanneer ze niks verstandigs omhanden hebben. Ze springen uit vliegtuigen. Skiën buiten de piste. Schaatsen 200 kilometer op natuurijs. Slaan elkaar voor rot in een kooi. Zoeken gezelligheid in een sm-kelder.

En nog zo wat bezigheden.

Vergeleken met deze vormen van vrijetijdsbesteding, is het stierengevecht van een hogere orde. Dat vinden in elk geval de liefhebbers. Om hen en de toeristen niet voor het hoofd te stoten, wordt de rituele slachting in een aantal Spaanse plaatsen nog toegestaan. Onbegrijpelijk. Honden, katten, cavia's, lopende takken en ander dierlijk gebroed, krijgen extra aandacht van de Spaanse overheid. Hun tere dierenzieltje mag vooral niet gekwetst worden.

Hoe anders is dat met de stier. Hèt symbool bij uitstek van de spaanse viriliteit. Die wordt belazerd waar 'ie bijstaat. Enkele jaren lang wordt hij schijnheilig in de watten gelegd. Vind je het dan gek dat zo'n beest zich in de dierenhemel waant? Tot onherroepelijk de dag des oordeels aanbreekt. Eenmaal in de arena denkt hij misschien nog even dit wordt lachen, maar dat is juist het dodelijke misverstand dat zijn leven is.

In mij stroomt geen druppel spaans bloed. Waarschijnlijk daarom is het mij een raadsel hoe je weloverwogen, in een soort orgastisch toneelstuk, een stier naar de eeuwige jachtvelden kunt prikken. Of, dichter bij huis, het geweer aan de schouder kunt zetten om een konijn, fazant of ree af te knallen. Om die dan later smakelijk naar binnen te werken.

Het heeft natuurlijk te maken met hoe de dieren en wij naar elkaar kijken. Een open deur, jawel. Maar ik heb die relatie nog steeds niet kunnen doorgronden. “Ik heb jou toch wel degelijk vlees zien eten”, werd mij laatst verweten. “Daar was toch een ree voor gesneuveld”. Klopt. Ik ben geen vegetariër. Het vlees op mijn bord identificeer ik niet met wat het kortgeleden was: Bambi. Slap excuus, ik geef het toe. Maar zo voel ik dat.

Ik trek, tot slot, een vergelijking uit het absurde: dieren in Spanje hebben het bij wijze van spreken beter dan de Oekraïners. In Madrid en omgeving wordt zogenaamd nog enig medeleven getoond met de eetbare fauna. Dat kun je van Poetin niet verwachten. En voorlopig komt die kwalijke gast er nog mee weg ook.

Maar op de oever van de Nieuwe Vliet scharrelt moeder Nijlgans met een nest jongen. Een vertederend en vredig tafereeltje. Dat je gestoord wordt van het onafgebroken gekwek nemen we voor lief. Het kleine leven zet zich voort in de schaduw van grote gebeurtenissen. Aan het einde van een week gedenken en feestvieren uiteindelijk toch nog een troostrijke gedachte.

Een plezierig weekend.

7 mei 2022

Bert van Oosterhout