Een opmerkelijk trio

U kunt de column van Bert Oosterhout ook beluisteren:

De Franse taal kent er een mooie uitdrukking voor: bien étonnés de se trouver ensemble. In gewoon Krimpens: zeer verwonderd zich in elkaars gezelschap te bevinden. Toegepast op het politieke landschap in Krimpen aan den Ijssel, slaat het natuurlijk op het opmerkelijke trio van Leefbaar Krimpen (3499 stemmen bij de verkiezingen en 6 zetels in de gemeenteraad), de Staatkundig Gereformeerde Partij (3005 stemmen, 5 zetels) en het Christen Democratisch Appel (843 stemmen, 1 zetel).

Zoals bekend, zijn in de regie van formateur Henk Gossink deze partijen intussen schouder aan schouder gaan staan. Tot ergernis, om niet te zeggen woede, van o.m. de Stem van Krimpen. Die begrijpt niet waarom een bestuur van louter lokale partijen niet eens is besproken.

En dit is bepaald geen nieuw geluid. Zonder ruggespraak met alle denkbare kandidaten, kan een formatie 6 – 5 – 1 moeilijk worden beschouwd als een toonbeeld van transparant handelen. Van werken aan een nieuwe bestuurscultuur – waar iedereen de mond vol van heeft – is geen sprake. En van transparantie als smeerolie voor een soepele samenwerking al evenmin.

Ideologische verschillen zijn gemakshalve even op stal gezet. Ik heb in elk geval niet gehoord dat ze overboord zijn gekieperd. De lont brandt al onder deze coalitie voor ze goed en wel aan het werk is, hoorde ik in mijn omgeving. Zo'n opmerking belooft weinig goeds.

De uitslag van de jongste verkiezingen was een teken aan de wand. Je kon op je vingers natellen dat de vorming van een evenwichtige coalitie geen gemakkelijk karwei zou worden. Maar des kiezers wil is wet en hun voorkeur is duidelijk. In die sfeer van 'ruimhartige en publieke erkenning van ieders bijdrage aan het proces' van formeren, kwam het eerder genoemde trio tot stand.

Wat de kiezer daar nou van vindt, wilden Leefbaar, SGP en CDA ten overvloede weten. Transparantie is tegenwoordig de toverspreuk, dus transparantie moest er komen. Wie er behoefte aan had kon een week geleden bij een of meer politici zijn of haar licht opsteken over de voorgenomen coalitie. 'Welkom, kom binnen. De koffie staat klaar. Wat kunnen we voor u doen? Dat sfeertje. Niet helemaal zonder symbolische betekenis was het, dat de volksraadpleging haar beslag kreeg in De Tuyter. En niet in het bolwerk van het lokale bestuur, het gemeentehuis. Over transparantie gesproken.

De ontdekking van het jaar – waar zowel de politiek in Den Haag als die in Krimpen graag naar verwijst – de nieuwe bestuurscultuur, stond hier volop in bloei. Op afstand bekeken had ik de indruk dat het aantal politici de toegelopen kiezers overtrof. Maar dat mocht de pret niet drukken. Het had er immers de schijn van dat de kiezer serieus werd genomen. En dat is in het Nederlandse politieke landschap wel eens anders.

Dat vorige zaterdag de doorslag heeft gegeven bij het aftimmeren van de nieuwe coalitie, denk ik trouwens niet. Al droeg ze op het oog bij aan het onderlinge vertrouwen van partijen, die geen geboren politieke vrienden zijn.

Het is even wennen, lijkt me, om als geboren en getogen Staatkundig Gereformeerd volksvertegenwoordiger aan te schuiven bij collega's, wier politieke profiel uit totaal andere ingrediënten is opgebouwd. Hetzelfde geldt uiteraard voor de politieke erfgenamen van Pim Fortuyn, die in maart hoger scoorden dan wie ook.

Politiek bedrijven is geven en nemen, vertel mij wat. Samen werken aan een bestuursakkoord met een houdbaarheidsdatum van vier jaar is geen sinecure. Zelfs niet voor 'ouwe rotten', die onmiskenbaar hun voetafdruk in de Krimpense politiek hebben gezet. In deze samenhang zullen sommige gekozen Krimpenaren misschien wel eens terug denken aan een exercitie in

Conferentieoord hotel villa Heidebad in Epe op de Veluwe. Het was februari 2020 en een storm teisterde het land. Bij de herinnering aan de bospaddestoelen en de hertenbiefstuk, loopt bij menigeen het water in de mond. Maar daar ging het niet om. Het kwam erop aan te masseren wat sinds jaren aan politieke spanning tussen partijen bestond en tussen individuele raadsleden. Dat was de opzet van het smakelijke uitstapje van toen.

Alle inspanning en goede bedoelingen ten spijt, werd die retraite geen succes. Goed, dat is historie. Maar ook nu, ruim twee jaar en een ronde verkiezingen verder, zullen de vier voorgedragen wethouders flink aan de bak moeten. Hun inzicht en inzet worden de komende jaren stevig op de proef gesteld. Dat is niks nieuws. Maar de fall out van Poetins oorlog in aanmerking genomen, met een nieuwe corona-pandemie voor de deur plus een ongekende stikstof crisis – zullen de komende vier jaar ongetwijfeld pittiger worden dan gedacht. Eén troost is er, het werk aan de Grote Kruising is bijna voltooid.

Prettig weekend.

18 juni 2022

Bert van Oosterhout