Schiphol – een thriller

Het kan bijna niet missen. Ook reizigers uit Krimpen aan den Ijssel moeten last hebben gehad van de chaos op Schiphol. Of ze gaan het nog krijgen. Een slaapdorp als het onze, bewoond door pensionado's van de grijze golf, levert natuurlijk betrekkelijk veel potentiële luchtreizigers. Niet alleen in normale tijden. Ondanks alles ook in deze meest chaotische zomer sinds mensenheugenis.

Over het wanbestuur en de kortzichtige visie die de puinhoop hebben veroorzaakt, zullen we het maar niet hebben. Het laatste woord hierover is aan anderen. Dat een luchthaven van de allure van Schiphol als het ware zichzelf opblaast blijf intussen nauwelijks te begrijpen.

Ik kwam er al toen nog nooit iemand had gehoord van zoiets als flight shaming. Reizen per vliegtuig had eens zelfs iets chics. Voorbehouden aan rijke mensen en zakenlieden. Je trok er bij wijze van spreken je nette kloffie voor aan. En je zat zeker niet in een spijkerbroek met gaten in je te krappe stoel. Zoals je tegenwoordig wel ziet. Op langere vluchten viel er ook nog te genieten van een maaltijd uit een plastic bakje. Naar wens besproeid met een glas wijn.

Kom daar nu eens om. De laatste tijd mag je al blij zijn als je de vlucht die je voor veel geld hebt gereserveerd, ook echt kunt maken. Voor je het weet sta jij immers nog in de rij bij de veiligheidscontrole, terwijl je vliegtuig vastberaden naar een hoogte van 10 kilometer klimt. Dan blijft menigeen zelfs met een dubbele dosering paracetamol niet vrolijk meer.

Ooit was vliegen omgeven met een zweem van romantiek. Luchthavens waren het begin- en eindpunt van een baaierd van gebeurtenissen. Het populaire tv-programma Hello, goodbye van Joris Linssen, is er niks bij. Luister maar:

De mooiste vrouw van Zambia, die je er op de kop af één keer hebt ontmoet, is zojuist geland om de rest van haar leven met jou te delen.

De ouders en vriendinnen van de vorige week geslaagde vwo-leerling, nemen in tranen afscheid van haar, die een jaar in de USA gaat studeren.

Een doorgewinterde KLM-purser, die straks naar Los Angeles vliegt, loopt nerveus naar het verzamelpunt van de crew, in het besef dat ze haar geheime minnaar, de eerste piloot, dadelijk weer ontmoet.

Laatste oproep voor mr. Terry Mace Hardyman met bestemming Heathrow. Mr. Mace Hardyman wordt dringend verzocht zich onmiddellijk naar gate nr 28 te begeven.

Joris Linssen benadert met zijn programma het dichtst de werkelijkheid van Schiphol vóór de ellende. Het is niet toevallig dat luchthavens in heel wat films en boeken fungeren als het levende decor van de handelingen. Het drama ligt op straat. Zie de jongste ontwikkelingen in Amsterdam airport. Elders in Europa en er buiten is het niet anders.

Uit een ver verleden herinner ik me Airport van Arthur Hailey, een thriller die zich afspeelt tijdens een ongekend hevige sneeuwstorm op Lincoln International Airport Chicago. Ik las het boek in 1968, niet lang na het verschijnen ervan. En nog steeds ken ik geen verhaal dat zo geloofwaardig een luchthaven gebruikt als coulisse van een bloedstollende thriller.

Maar daar zou binnenkort wel eens verandering in kunnen komen. Sterker, ik ben ervan overtuigd dat het gaat gebeuren. Ergens in de Lage Landen loopt ongetwijfeld een talent rond voor wie een en een twee is. Een auteur die de Schiphol-ellende kan verweven met de oorlog in Oekraïne en de gevolgen ervan. Gekoppeld aan de uitbreiding van de Navo, de gezondheid van die misdadiger in het Kremlin, een dreigende burgeroorlog van de boeren, en de poging van een Russische piloot, die wil overlopen naar het Westen met een kernlading in zijn bommenwerper.

Voldoende ingrediënten voor een bestseller in de trant van gevierde thriller-auteurs als Ken Follett, Frederic Forsyth, Leon Uris en nog een handvol specialisten van het spionage en thriller-genre. Verscheidene hoofdrolspelers in het werkelijke drama-Schiphol – ik denk even aan Dick Benschop, de ceo van de luchthaven, die overkomt als een geboren watje – krijgen natuurlijk een hoofdrol in het te verschijnen boek. Onder hen onvermijdelijk ook Mark Rutte. Hij ziet zijn vakantie met zijn vriendin – een politica iets jonger dan hij, van dezelfde partij, dat wel – door alle woelingen de mist ingaan. Maar dat is peanuts vergeleken met de problemen die hij en zijn ministers moeten oplossen.

Nou, voor de eerste zaterdagmorgen in juli in het jaar onzes Heren 2022, is dit wel genoeg gefantaseerd. Of niet soms? Maar wat mij wel een tikje bedrukt is dat de werkelijkheid dikwijls gekker is dan de gekste fantasie.

Een plezierig weekend.
2 juli 2022

Bert van Oosterhout