Gestolde tijd

Het overkwam me al eens eerder. Een ideetje schoot me op het verkeerde moment te binnen. Blijkbaar een geintje van mijn biologische klok. Deze morgen: de zon was nog niet wakker, maar ik wel. In het halfduister staar ik naar het plafond en denk: hoe aardig zou het zijn wanneer over een uurtje, bij het krieken van de dag, alle klokken in Krimpen aan den Ijssel deze Open Monumentendag zouden inluiden.

Het zou een overweldigend gebeier zijn. Een luid maar beschaafd koor van welluidende bronzen stemmen die extra cachet zouden geven aan deze bijzondere dag. Natuurlijk zit niet iedereen daar op te wachten. Sommige dorpsbewoners krijgen alleen al bij de gedachte aan klokgebeier in de vroege morgen spontaan jeuk. Maar overal valt over te praten. Mij maak je bijvoorbeeld niet blij met knallend vuurwerk om half een 's nachts. Maar je zult mij niet erover horen, zolang het niet elke nacht gebeurt.

Voor het begin van Monumentendag kan ik me eigenlijk geen passender feestgedruis voorstellen dan de donkerbruine klank van klokken, die bij zonsopgang uitwaaiert over ons dorp. Met alle respect: er is niets mis, lijkt me, met het stemgeluid van burgemeester Martijn Vroom, die een uurtje geleden de Monumentendag heeft geopend. Maar vergeleken met een beetje carillon redt hij het qua volume natuurlijk niet. Tja, zoals ik al zei, mijn voorzet komt te laat. Misschien een idee voor volgend jaar.

Denkend over monumenten en zo, lees ik op pagina 1500 van mijn tweedelige Dikke van Dale dat een monument een overblijfsel is van vroegere cultuur, kunst, nijverheid of wetenschap. En verder zulke als zodanig wettelijk aangewezen zaken. Dat is nogal een ruime uitleg. Daar kan ik alle kanten mee op. Maar welke kant ik ook kies, het gaat altijd over ons aller verleden. Niet over ouwe meuk, maar over gestolde tijd, zou je kunnen zeggen.

De tweede definitie – over wettelijk aangewezen zaken – klinkt me trouwens wat houterig in de oren. Maar dat komt meer voor in het Groot Woordenboek der Nederlandse Taal. De samenstellers kunnen nu eenmaal niet alles in Jip-en-Janneke-taal uitleggen.

In ons onvolprezen dorp kunnen we vandaag een keur aan monumenten bezoeken. Traditiegetrouw is het Streekmuseum hierbij het natuurlijke middelpunt, met kraampjes vol brocante en vintage, een terras, muziek en een workshop voor kinderen op een thema uit de geschiedenis. Aan hapjes en drankjes ontbreekt het natuurlijk ook niet.

Alle lof, zou ik zeggen, voor de mensen die in Krimpen en andere IJsseldorpen telkens zo'n Monumentendag organiseren. Wat zou dit land – wat zou ons dorp – zijn, zonder al die vrijwilligers? Dat werd me nog eens extra duidelijk toen deze week de Vrijwilligerskrant 2022 in de brievenbus gleed. Met als slogan Onbetaald, maar onbetaalbaar houdt wethouder Hugo van der Wal ter introductie een korte peptalk, waarin duidelijk wordt wat een verrijkende ervaring het dikwijls is om vrijwilliger te zijn.

En dan volgen welgeteld 6 pagina's krantenformaat met advertenties voor een onvoorstelbaar aantal banen en bezigheden als vrijwilliger. Je kunt je nauwelijks voorstellen dat alleen al in ons dorp zo'n reusachtige behoefte bestaat aan mensen die om niet op regelmatige basis anderen willen helpen.

Het gaat van een tuinmedewerker voor het streekmuseum, naar een lid van de programmacommissie van Het Nut, maaltijdbezorgers, gastvrouwen en -heren voor Vier het Leven, voorlezer in de bieb, medewerkers en bestuurders voor de LOK en ga zo maar door. Te veel om op te noemen.

De Vrijwilligerskrant 2022 is een staalkaart van Krimpen aan den Ijssel. Dat komt hierin naar voren als een wereld in zakformaat met een onverwachte rijkdom aan inwoners die de handen uit de mouwen steken om een ander of anderen te helpen. Bij te staan in een wereld die per dag ingewikkelder wordt.

Hier raakt de wereld van de vrijwilligers die vandaag de Monumentendag mogelijk maken, die van degenen, die het hele jaar in de weer zijn om het leven van anderen op te fleuren. Dat noem ik nog eens een opsteker, met de winter voor de deur, terwijl de ene crisis na de andere ons pad kruist.

Een prettig weekend.

10 september 2022

Bert van Oosterhout