De emir lacht

De column van Bert van Oosterhout

22 oktober 2022 Bert van Oosterhout

Het is een typisch, Hollands tafereel. Alsof we naar een 17-eeuws schilderij kijken. Een genrestuk, koopman en dominee hand in hand. In olieverf een onwaarschijnlijke combinatie. Maar tastbaar in de werkelijkheid van vandaag. Want Nederland gaat volgende maand toch naar het WK voetbal in Qatar. Ondanks een glashard veto van de Tweede Kamer.

Volgens goed Hollands gebruik dreigen wij met het dominees-vingertje, terwijl we met de andere hand – die van de koopman – de rekening vereffenen.

Nogal naïef wilde de politiek vasthouden aan principes. Een meerderheid in de Kamer wil met name emir Tamim bin Hamed al-Thani – de opperste baas in de absolute monarchie aan de Perzische Golf – een poepje laten ruiken. Want Zijne Majesteit neemt het niet nauw met de mensenrechten. Er wordt gefluisterd dat hij niet eens weet hoe je het schrijft. Zelfs niet in het arabisch.

Zodoende kon het gebeuren dat duizenden gastarbeiders uit o.m. India, Pakistan en Nepal – er wordt zelfs gesproken van 6000 – het leven lieten bij de bouw van stadions, hotels en wegen. Meer dan voldoende reden om dat hele WK te boycotten, vond de Tweede Kamer vorig jaar. Maar ze had even buiten de waard gerekend. Meer precies buiten de Heer Mark Rutte, premier te Den Haag.

Hij vindt principes best mooi. Maar zakelijke belangen vindt hij mooier. Je kunt met principes nu eenmaal niet de kachel brandend houden. En door dat gedonder met Poetin krijg je op het gasfornuis nog nauwelijks een pieper aan de kook.

Nu wil het toeval dat Qatar door de natuur is gezegend met vloeibaar gas (lng). Dat willen wij wel kopen van de emir. Zaak dus, om de beste man niet lastig te vallen met gezeur over het abnormaal aantal sterfgevallen onder de slavenarbeiders in zijn landje.

Echt een kolfje naar de hand van onze Mark. Wil je toch op een verloren namiddag de emir voorzichtig laten weten dat het Koninkrijk der Nederlanden zich een beetje zorgen maakt over de schofterige werkomstandigheden van slavenarbeiders in zijn zandbak aan de Golf, kun je dat het beste doen op de plaats delict.

En dat betekent dat een beetje aardige afvaardiging in het regeringsvliegtuig naar Doha moet koersen. Bij voorkeur met Mark voorop. Als het zo uitkomt geflankeerd door de koning in eigen persoon. Die is immers gek op voetbal. Evenals zijn vrouw en oudste dochter. Dat kan nog een gezellig onderonsje worden, daar in Doha.

Als ik Mark Rutte zou zijn, zou ik wel voor het massale vertrek naar de woestijn, even onder vier ogen met Willem overleggen. Denk erom, wat er ook gebeurt op het WK, we maken er geen feestje van. Al winnen we elke wedstrijd, meer dan een beleefd applaus zit er niet in. En zelfs wanneer we tegen de verwachting in bij de eerste drie komen, géén polonaise. Daar houden arabieren sowieso niet van.

Willem-Alexander is zo langzamerhand wel gewend aan de peptalk van Mark. Hij ligt er niet van wakker. Maar hij kan er af en toe wel goed chagrijnig van worden. Gesteld dat hij met de emir eens had willen praten over het aanschaffen van een luxe woestijn-resort. Zoiets moet in een discreet gesprek onder vier ogen toch kunnen. Per slot van rekening zijn ze koningen onder elkaar. De emir hoeft maar met zijn vingers te knippen en de fundering voor het resort is gelegd. Maar Mark vind zoiets niet verstandig.

Voor hem en/of degenen die namens hem het WK gaan bijwonen wordt het dansen op het smalle koord. Wat als de koning straks op de foto gaat met de emir van Qatar, werd in de Tweede Kamer aan Rutte gevraagd. Dat zou toch even pijnlijk zijn als die foto van de Olympische Spelen in 2014 waarop de koning met de Russische president Poetin stevig in de pils hapt.

Die vergelijking gaat volgens Rutte niet op. Het kan best zo zijn dat hij en niet de koning naar Qatar afreist. 'Staat u dan straks niet te juichen op een tribune waar bloed aan kleeft', aldus een ijverige verslaggever. 'Wij juichen dan voor het Nederlands elftal, niet voor de tribune', zei de premier. Het was een typisch Ruttiaans antwoord. Het had ook wel iets van een manoeuvre van een beroepsvoetballer. De tegenstander omver spelen. En de aandacht afleiden.

Samengevat: de situatie met de mensenrechten in Qatar blijft zorgwekkend. Daardoor hangt er hoe dan ook een zware schaduw over dit WK. Maar Mark Rutte zal desgewenst, met zijn ontwapenende jongenslach elke valse noot wegwuiven. Want zaken zijn zaken en wij willen natuurlijk niet in de kou zitten. Kat in het bakje dus voor emir Tamim bin Hamed al-Thani. Hij blijft lachen.

Plezierig weekend.

22 oktober 2022

Bert van Oosterhout