Opa's laatste kunstje

Omdat ik toch op het winkelcentrum moest zijn, wandelde ik meteen even de winkel voor handige doe-het-zelvers binnen. Niet dat ik een handige doe-het-zelver ben. Als mijn vrouw dit hoort, krijgt ze spontaan een lachstuip. Nee, ik was op zoek naar een tube twee componenten lijm. Ik wil namelijk tijdens de Klimaatconferentie in Sharm-el-sheik een vlammend uitroepteken plaatsen in het Streekmuseum Krimpenerwaard.

Het lijkt me een goed idee als bijvoorbeeld twee van de behulpzame vrijwilligsters in de museumboerderij zich aan een kostbaar antiek object vastlijmen. Kunnen ze daarna luidkeels het klimaatbeleid van de regering-Rutte veroordelen.

Terry Mace Hardyman, hier naast mij aan de microfoon, en Dick de Klerk, staan in de startblokken om de protestactie op beeld en geluid vast te leggen. En om het effect van de actie te vergroten, spreken we met de museum-dames af dat ze heel kwaad reageren en per geheime knop de politie alarmeren. Die laat dan op zich wachten. Ze moet immers uit Capelle komen en bovendien is de Algerabrug open. Dat hebben we zo met Rijkswaterstaat afgesproken. Die gasten gooien sowieso de brug op het verkeerde tijdstip open.

Die plakboel in het museum is natuurlijk geen nieuw idee. Op televisie hebben we uit en te na kunnen zien hoe klimaatactivisten wereldberoemde museumstukken besmeurden. Je moet wat, wanneer het Milieuprogramma van de Verenigde Naties klip en klaar vaststelt dat alle landen in de wereld te weinig doen om klimaatverandering tegen te gaan. De gevolgen van deze lakse houding ondervinden we inmiddels aan den lijve.

Zittend op een bankje op het erf van de museum-boerderij lijkt een rampzalige klimaatverandering me ver weg. Maar wie de ontwikkelingen een beetje bijhoudt, weet inmiddels dat alle signalen op rood staan. Volgens de VN is het bijna niet meer mogelijk de opwarming van de Aarde tot 1,5 graad te beperken. We zijn hard op weg naar 2,5 graad. En welk doemscenario daar bij hoort – dat wil je niet weten. Dat wordt zogezegd opa's laatste kunstje.

Het wordt interessant te zien wat Sharm-el-sheik gaat opleveren. Een slotverklaring zal ongetwijfeld de noodzaak schetsen van snel handelen. Maar we weten allemaal dat er een kloof gaapt tussen voornemens en daden. Voorlopig blijft de mens bezig de aarde op veel plekken onleefbaar te maken.

Misschien moet de ongerust geworden medemens dan toch maar even het oor te luisteren leggen bij het Zweedse klimaatorakel Greta Thunberg. In een zojuist verschenen boek met de titel Het Klimaatboek doet ze een appèl op ons allemaal. Kom in actie, zegt ze strijdlustig. Loop mee in marsen. Boycot. Staak. Zet geweldloze burgerlijke ongehoorzaamheid in.

Nou ja, voor wat het waard is. Greta loopt al jaren luidruchtig voorop als het erom gaat onze planeet te redden. Maar zij en miljoenen geestverwanten kunnen roepen, marcheren en demonstreren wat ze willen – doorslaggevend is wat regeringen doen. Ironisch genoeg is het ook nog de vraag of de door Wladimir Poetin ontketende energiecrisis een stap terug is of juist een vooruit.

De Russische invasie in Oekraïne zou volgens het Internationaal Energie Agentschap (IEA) best een keerpunt naar een schoner energiesysteem kunnen zijn. Hernieuwbare energie en kernenergie krijgen een impuls door de Russische gasoorlog. Het moet niet gekker worden. Ongeveer in het jaar 2500, aldus het IEA, zou vooral de uitstoot van energie in de westerse landen op zijn hoogtepunt zijn. Daarna zal het gebruik van fossiele brandstof gaan dalen. Tel uit je winst. Moeten we de Grote Baas in het Kremlin nog dankbaar zijn ook.

Ik ben niet, wat je noemt, een zwartkijker. Maar het lachen vergaat me wel in het besef dat we onze Aarde aan het uitwonen zijn. Tegelijkertijd kan ik behoorlijk pissig worden van lieden die de grootste crisis die de mensheid ooit heeft meegemaakt, afdoen als een verkoudheid. Onder welke kei hebben die gewoond?

Ontkennen dat de Aarde terminaal is, doe je volgens mij alleen in het laatste stadium van dementie. Hetzelfde geldt voor de uitspraak van Thierry Baudet, die opgetogen is over Poetins oorlog in Oekraïne. Misschien moeten we deze gekozen volkstribuun maar eens in een dwangbuis afvoeren. Er is nog best een plaatsje vrij voor hem in de schuilkelders van Kiev. Hoe leuk is dat?

Een plezierig weekend.

12 november 2022

Bert van Oosterhout