Een knuffel voor 'n speldje

Emir Tamim bin Hamedal-Thani kan gerust zijn. Zijn nationaal voetbalelftal presteert weliswaar voor geen meter, maar de handelsbalans van zijn emiraat met belangrijke westerse landen krijgt deze dagen een gouden randje. Van een beetje gezichtsverlies op het WK ligt hij dan ook niet wakker. En dat – in zijn ogen – kritisch gekraai over dood gebleven gastarbeiders die stadions en andere prestigieuze gebouwen optrokken, is inmiddels zo goed als verstomd. Niks aan de hand dus.

Qatar heeft zijn kwetsbare ligging tussen reuzen als Saoedi-Arabië en Iran een prima boost gegeven. Waar bodemschatten al niet goed voor zijn. Dat hadden de voorouders van de emir, die nog maar net hun kamelen hebben ingeruild tegen een vloot Rolls Royces met gouden stuur, niet kunnen denken. Het heeft voordelen om in een zandbak geboren te worden. Dat moge duidelijk zijn.

Nog even over die gastarbeiders. Zoals we weten was hun tragische lot de aanleiding tot veel principieel blaba in de Tweede Kamer en erbuiten. Maar ondanks een glashard veto in de Kamer dat Nederlandse deelname aan het WK voetbal in Qatar wilde tegenhouden, ging Oranje richting Perzische Golf. De geachte afgevaardigden wilden koste wat het kost vasthouden aan hun principes. Een meerderheid stond erop de emir eens stevig de oren te wassen. Want zijne majesteit neemt het niet nauw met de mensenrechten. Er wordt gefluisterd dat hij niet eens weet hoe je het schrijft. Zelfs niet in het arabisch.

Zo kon het gebeuren dat duizenden gastarbeiders uit o.m. India, Pakistan en Nepal – er wordt zelfs gesproken van 6000 – het leven lieten bij de bouw van stadions, hotels en wegen. Meer dan voldoende reden om dat hele WK te boycotten, vond de Tweede Kamer vorig jaar. Maar ze had even buiten de waard gerekend. Meer precies buiten de Heer Mark Rutte, in het dagelijks leven habitue van het Catshuis in Den Haag.

Van hem weten we dat hij principes wel kan waarderen. Maar zakelijke belangen vindt hij wel zo belangrijk. Met principes houd je de kachel niet brandend. En door dat gedonder met Poetin krijg je op het gasfornuis nog nauwelijks een pieper aan de kook.

Nu wil het toeval dat Qatar is gezegend met vloeibaar gas (lng). Dat willen wij wel kopen van de emir. Zo bekeken moeten we de monarch dus wel te vriend houden. We moesten er maar eens naar toe om de emir een beetje onderdanig goeiedag te zeggen. Daar houden arabische leiders in zijn positie wel van. Wie kon er het beste gaan en hoe en wanneer? Nou ja, dat zien we nog wel. Voorlopig hebben we die taak ruimhartig toebedeeld aan Conny Helder, minister voor Sport van liberalen huize (VVD). En zij heeft ervan genoten.

Geïnstrueerd door Mark zelf (“Denk erom, Conny, Zijne Majesteit hecht zeer aan protocol. Dus geen hand drukken. Dat doet een arabische man niet. Zeker een koning niet. En natuurlijk altijd met twee woorden spreken. Jawel, uwe majesteit en zo.”)

Aldus tot in de puntjes voorbereid stapte de minister in het regeringsvliegtuig richting Qatar. Daar aangekomen viel het bliksembezoek eigenlijk best mee. De emir heeft ze uit de verte gezien. Hem te spreken krijgen stond niet gepland. Laat staan dat ze hem de les kon lezen over de positie van gastarbeiders of de lhbti-gemeenschap. Maar haar Grote Triomf liet ze zich niet afnemen.

Tijdens het WK zouden de aanvoerders van zeven Europese landen de zogenoemde OneLove-band dragen. Een statement tegen alle vormen van discriminatie. Maar de grote bemoeial FIFA verbood dat. Ze dreigde ieder die het toch zou doen met een gele kaart. Daarop besloot de KNVB de FIFA haar zin te geven. Maar minister Helder trok haar eigen plan.

Zij verscheen op de tribune met een speldje. Je hoort het goed, een speldje! Zo maar, open en bloot. Je moet goed kijken om het te zien. Maar dan heeft het ook dezelfde uitstraling als de verboden band. Vinden de bedenkers. Wat een schitterend gebaar van een bewindsvrouw, dacht ik toen ze compleet met speldje in beeld kwam. Ze keek erbij alsof ze zojuist de Slag bij Waterloo had gewonnen. Hier werd maar weer eens duidelijk waar een klein land als Nederland trots op mag zijn.

Een vrouw die in een arabisch land onverstoorbaar een anti-discriminatie-speldje op de linker revèr van haar colbertje draagt. Dat is niet niks. Zij zal bij terugkeer in het vaderland best door een ontroerde Mark Rutte zijn geknuffeld. En dat de beoogde gasdeal nog even niet werd gesloten, daar doen we natuurlijk niet moeilijk over.

Een plezierig weekend.

3 december 2022

Bert van Oosterhout