Demonen in Davos

De grootste drukte is voorbij. Het Zwitserse bergdorp Davos kan weer ademhalen. Een week lang was het de navel van de wereld. Maar as we speak begint de massale uittocht op gang te komen. Ongeveer 2700 gasten uit 130 landen gaan naar huis. Het World Economic Forum (WEF) is afgelopen. De demonen verlaten het hooggebergte.

Demonen? Nou ja, dat vinden de traditionele complotdenkers. Maar die vinden zoveel. Bijvoorbeeld dat de vijftig regeringsleiders, tweehonderd ministers, vijftienhonderd ondernemers en leiders van internationale organisaties die deze week in Davos met elkaar overlegden, zich anders voordoen dan ze zijn. Bij wijze van spreken een stelletje kameleons die in een elitaire praatclub, in achterkamertjes van het ski-oord geheime afspraken maken. Een soort schaduw-regering die in het geniep de wereld bestuurt.

Het is en blijft een taaie opvatting. Ze laat zich voorlopig niet uitroeien. Het is trouwens de vraag of het de moeite waard is het te proberen. De complotdenkers die overal samenzweringen zien, laten zich toch niet overtuigen. Vorige week nog maakte een Europees onderzoek duidelijk dat een op de vijf Nederlanders denkt – zoals ik net zei – dat wereldleiders stiekem de internationale samenleving aansturen.

De bijeenkomst in Davos zou daar dan het bewijs van zijn. Thomas Mann, de Duitse schrijver en winnaar van de Nobelprijs voor literatuur, die het bergdorpje Davos onsterfelijk maakte in zijn roman Der Zauberberg (De Toverberg, 1924)), zou zijn oren niet geloven. Wel zou hij, die zelf allerminst onbemiddeld was, waarschijnljk kanttekeningen hebben geplaatst bij de brutale demonstratie van rijkdom die elk jaar met de komst van een groot aantal financiële en politieke hotemetoten gepaard gaat. Ook deze keer vlogen een dikke duizend privéjets hun eigenaars naar en van Davos. Kolfje naar de hand trouwens van Oxfam Novib. Dat grijpt elk jaar de gelegenheid aan om te laten zien hoe onwaarschijnlijk groot de verschillen in welvaart tussen arm en rijk zijn. Jammer dat tot nog toe niemand daar iets mee opgeschoten is.

Dat daargelaten, is de invasie op die berg in Zwitserland natuurlijk een zegen voor de middenstand en het hotelwezen. De kleine kruidenier komt in deze omgeving weliswaar niet langs de deur. Maar hier en daar blijft er allicht een handvol Zwitserse Franken aan de waldhoorn hangen. Om maar te zwijgen over de de hogere hotellerie. In die sector rijzen de prijzen sinds mensenheugenis de raclette-pan uit. Niks bijzonders voor de rijke medemens die in een aantal gevallen zelf nauwelijks weet hoe rijk hij/zij is. Een verschijnsel dat de dames en heren complotdenkers natuurlijk in de kaart speelt. En eerlijk is eerlijk, helemaal vreemd is dat nou ook weer niet.

Over al dat complot-gedoe: dat werd opvallend genoeg beïnvloed door de corona-pandemie. Dat ging zo: Klaus Schwab, de puissant rijke Duitse bedenker en gastheer van 'Davos', vond na de Covid-uitbraak dat er iets drastisch moest veranderen. Samen met de Britse prins Charles, die inmiddels een andere baan heeft, schreef hij The Great Reset, zeg maar een 'Alles moet anders' voor na het corona-tijdperk. Het riep o.m. regeringen op de vrije markt af te remmen om de ongelijkheid tussen arm en rijk te beteugelen. Schwab wil bovendien de wereldbevolking meer laten meeprofiteren van technologische vernieuwingen. Met zulke ideeën maak je niet iedereen blij. Hij werd dan ook beurtelings door politiek links en rechts verketterd.

De politieke uitzaaiingen van 'Davos' laat ik hier verder voor wat ze zijn. Goed beschouwd was de bijeenkomst voor de meeste deelnemers ook nu niet meer dan een meerdaags borreluur. Bij uitstek een gelegenheid om te netwerken op het hoogste zakelijke en sociale niveau. Tussen haakjes: de niet geringe kosten van deze goudverslindende samenscholing worden voor het grootste deel gedragen door het bedrijfsleven. Los hiervan helpt de demonstratie van ongekende rijkdom natuurlijk niet om rijk en arm te verzoenen. Iets wat sowieso nooit zal gebeuren.

Inmiddels moet ik bekennen dat ik nooit in Davos ben geweest. Wel in Zwitserland en met name in Genève, Bern, Interlaken, Berner Oberland en Zürich. Dat is het wel zo'n beetje. We hebben er lieve vrienden aan over gehouden. Opmerkelijk, want onze ervaring is niet dat Zwitsers uitgesproken vriendelijke lieden zijn. Maar Erich en Chantal dus wel. Wat mij betreft zouden zij en hun drie zonen naadloos passen in de eerder genoemde Zauberberg.

We logeerden bij hen in Faulensee, een dorpse verzameling van een paar straten aan de Thunersee (het meer van Thun). De bovenverdieping van een ruim bemeten chalet was twee weken van ons. De enige privétuin aan de oever van het meer was ook voor ons. Aan toeristische tips van de VVV hadden we geen behoefte. Die kregen we in overvloed van onze gastvrouw. Zij en haar man zijn niet meer onder ons. Maar, zoals ik zei, met zoon Erich en zijn gezin zijn we na al die jaren nog bevriend.

Tenslotte: de kermis van Davos produceert ook deze keer geen enkel document. Geen verdrag, geen doorbraak op een of ander terrein, geen akkoord. Ik heb geen idee of Mark Rutte nog een uurtje op de ski's heeft gestaan. Maakt niet uit. Als 'ie maar voldoende aan zijn netwerk heeft gebreid was zijn verblijf in de Zwitserse Alpen, wat mij betreft, de moeite waard.

Een plezierig weekend.

21 januari 2023

Bert van Oosterhout