Huize Avondrood

“En opa, hoe gaat het vandaag met ons?” De stem van zuster Joyce galmde door de huiskamer. Hier en daar schrok een bewoner wakker uit haar ochtenddutje. Opa schudde zijn grijze manen en bromde iets onverstaanbaars. “Wat zeg je nou?”, drong Joyce aan.”Ik versta er geen klap van. Praat toch eens wat duidelijker. Als dat zo doorgaat, moet ik nog eens een hoorapparaat aanschaffen.” Met een schallende lach onderstreepte de twintigjarige verzorgende haar eigen grap. Intussen had ze een arm om opa's schouder gelegd. Haar blonde krullen kriebelden zijn ongeschoren wang. “Hé oudje, zeg eens wat. Wil je koffie? Komt eraan”, voegde ze er aan toe, toen opa instemmend knikte. En met doeltreffende bewegingen schonk ze een kop koffie in.

Precies wist Joyce het niet. Maar ze meende begrepen te hebben dat 'opa' – voor de Burgerlijke Stand drs. Bernard van Atten – de oudste bewoner van Huize Avondrood was. 91 jaar om precies te zijn. Ondanks zijn leeftijd een levendige en charmante man. De meeste verpleegkundigen en verzorgsters waren dan ook gek met hem. Zes jaar geleden had hij zijn intrek genomen in het tehuis. Meteen na de verbouwing. Die had van het ouderwetse gebouw een compleet nieuw tehuis gemaakt. Met voorzieningen die de meer dan pittige prijs-per-maand min of meer rechtvaardigden. Voor de bewoners prettig om in te wonen. Voor het personeel plezierig om te werken.

Gelukkig waren bewoners en personeel zonder al te veel problemen door de covid-pandemie gekomen. Groot was de schrik toen op een ochtend bleek dat 'opa' besmet was. En minstens zo groot de opluchting toen hij er zonder vervelende gevolgen van genas. Het praatje wilde dat hij dat te danken had aan 'zijn sportieve verleden'. Elke vrije minuut op de golfcourse. Geen echte roker. Matig met eten en drinken. Maar het bewijs voor deze stelling ontbrak. En voor wat betreft de borrel, die zag hij op z'n tijd wel degelijk zitten. Anders dan zijn golfmaten dronk hij bij voorkeur een ouwe jenever. Van Atten had nu eenmaal zijn eigen gewoonten. Bij die dingen stelde hij advies van zijn omgeving absoluut niet op prijs. Wat hem betreft was dat ongewenste betutteling.

Het regime in Huize Avondrood was door de bank genomen nogal liberaal. De directrice had veel gevoel voor de wensen en behoeften van de bejaarde medemens. Verjaardagen van bewoners werden dikwijls uitbundig gevierd. Evenals nationale feestdagen en jubilea. Maar donderdagavond spande de kroon. Dat was traditioneel de avond van de Bingo. Bijna zonder uitzondering populair bij iedere bewoner. Sommige bewoners hadden door de jaren heen een vitrinekast gevuld met de trofeeën van de Bingo. Een verzameling nep-prijzen getuigde van een lange reeks geslaagde avonden. In de gezamenlijke huiskamer hing de geur van goedkope zeepjes. Als het ware opgezogen door de ingelijste foto's van de winnaars aan de muur. De sfeer was er een van Wie doet me wat? en Lang zal 'ie leven.

Tot afgrijzen van mevrouw Anna van den Berg, de opvolgster van de directrice, die kortgeleden door een infarct was geveld. Met stijgende verbazing had ze op haar inspectiebezoek door het tehuis gelopen. Alles zag er spic en span uit. Dat zeker, maar hoe nonchalant bewoners en personeel met elkaar omgingen – dat ging haar verstand te boven. En dat bijna elke middag in de huiskamer alcohol werd geschonken, was wat haar betreft het toppunt. Een week nadat ze was aangetreden, verklaarde de nieuwe directrice dan ook alcohol tot een verboden lekkernij. Geen druppel mocht er meer op tafel komen. Ze had net zo goed een bom tot ontploffing kunnen brengen. Dat had waarschijnlijk hetzelfde effect gehad.

De opwinding onder de bewoners liep zo hoog op dat de buitenwacht en de politiek zich ermee gingen bemoeien. Het pleit was gauw beslecht. Opa Van Atten en zijn medebewoners zetten intussen het glas weer aan de lippen wanneer het hen uitkomt. En op donderdag draait als vanouds de bingo. Wie zal ouderen voorschrijven wat ze wel en niet mogen doen? Hou 's op zeg. Dat een borrel niet gezond is, weten we allemaal. Maar echt ongezond is het bejaarden te behandelen alsof ze nog niet droog zijn achter de oren. Wie intussen denkt, dat Avondrood, waar staat dat toch? Geen idee. Ongetwijfeld bestaan er instellingen met die naam. Maar ik heb het vandaag bedacht pour besoin de la cause, zoals de Fransen zo mooi zeggen. Gewoon, verzonnen omdat het zo uitkomt.

En dan, één zekerheid hebben we na dit praatje. In Krimpense tehuizen doet niemand moeilijk over een glaasje. Dat heeft een onderzoekje me geleerd.

Een plezierig weekend.
25 maart 2023

Bert van Oosterhout