Famous last words

Drie weken voor hij overleed, troffen we elkaar in een Rotterdams café. De afspraak stond al lang vast. Maar het was niet eerder gelukt elkaar te ontmoeten zonder pottenkijkers. Uiteindelijk kropen we zwaar vermomd weg in een hoekje onder de trap van een mooie Rotterdamse bruine kroeg. Hier ventileerde BOKITO zijn kijk op de wereld. We wisten toen nog niet dat het zijn famous last words waren.

We hebben het voor elkaar. We zitten in een bruine kroeg. Het is ons gelukt weg te glippen uit het apenverblijf van Blijdorp, zonder dat het iemand is opgevallen. We zijn best en beetje trots op ons slippertje. Het is per slot van rekening een niet alledaags uitje dat we ons veroorloven. Reken maar dat in de kantoren en de dierenverblijven van de diergaarde code rood is afgekondigd. Grote vraag: waar is de beroemdste aap van Europa – misschien zelfs van de wereld – gebleven?

BOKITO frommelt wat aan de vermomming die hem onherkenbaar maakt. Aanvankelijk dachten we hem te transformeren in Geert Wilders. Diens gebleekte matje vonden we bij nader inzien toch te opvallend. Dan maar een onbekend type? Weg blijven bij de Haagse politiek. Lee Towers? Leek ook geen goed idee. Voor je het weet heeft een lepe Rotterdammer deze vermomming door. Na lang wikken en wegen werd het Mark. Ja, Rutte. Hoewel we hem voor een intelligent type houden, past hem als geen ander het masker van onbeduidende passant. Zo van: 'Mijn naam is haas, ik weet van niks.'

Mijn gesprekspartner slurpt intussen aan een capucino. Gevraagd waar hij, volgens hem zelf, zijn faam aan ontleent, heft hij zijn voorpoten in een vragend gebaar. 'Ik heb geen idee. Ik doe wat ik doe. Ik zorg voor mijn vrouw en kinderen. Ons gezin heeft iets weg van een fractie in de Tweede Kamer. Met mij als fractieleider natuurlijk. Hoe dat zo gekomen is? Gewoon, zoals dat bij veel fracties gaat. Je moet kracht uitstralen. Van alles en nog wat beloven en de kiezer slikt het. En zit je eenmaal op het fluweel dan is je kostje gekocht. In de Kamer lopen lieden rond van wie niemand ooit heeft gehoord. Die nog nooit een toespraak hebben gehouden, maar zonder mankeren hun maandelijkse toelage incasseren.

Terwijl de cafébaas komt informeren of hij nog iets voor ons kan doen, zwelt buiten het lawaai van politiesirenes aan. De 27-jarige pater familias van het geslacht der gorilla's fronst de wenkbrauwen. Hij wendt zijn enorme kop naar de kant waar het geluid vandaan komt. Nog niks aan de hand. De politiewagens vervolgen hun weg. Wat me de gelegenheid geeft een nieuw gespreksonderwerp aan te snijden.

Wat moeten we denken van het hardnekkige gerucht dat de Partij voor de Dieren samen met gorilla's uit Rotterdam en Apenheul in Apeldoorn, ernaar streeft alle apen in ons land te bevrijden? Volgens mij wordt het lachen. Esther Ouwehand, partijleider en fractievoorzitter, zou haar mond voorbijgepraat hebben. Dat kan haar wel eens haar baan kosten. Maar Esther ontkent natuurlijk. We zullen zien hoe het afloopt.

Het gerucht wordt overigens ook rondgebazuind door Forum voor Democratie. De snotaap die dit zootje ongeregeld leidt, beweert dat hij over geheime plannen voor de apen-coup beschikt. Hij licht verder niets toe. Dus daar worden we niet wijzer van. Wat moet je je trouwens voorstellen bij een staatsgreep door apen? Dat is welbeschouwd niks bijzonders. Bijna elke staatsgreep, waar ook ter wereld, wordt geleid door apen of typen die erop lijken. Niks nieuws onder de zon.

Nog steeds onder de trap in ons bruine café, horen we intussen de politiesirenes terugkeren. En dat ze nu weten waar ze de 'koning' van de Rotterdamse gorilla's moeten zoeken, lijkt me duidelijk. Bokito is niet geïmponeerd. Hij heeft ervaring met de politie. Wie herinnert zich niet het incident van 18 mei 2007? Hij sprong toen over de afscheiding van de apen-afdeling naar een bezoekster, die meende dat ze een relatie met hem had. Onbedoeld had ze hem uitgedaagd. Ze zocht oogcontact met hem. Het domste wat je kunt doen, omdat je zo zijn status van dominante man aantast. Hij beet haar meer dan honderd keer. Er moest politie aan te pas komen om hem 'naar huis' te krijgen. Het 'uitstapje' maakte van Bokito voor goed een BN-er.

Iedereen weet intussen dat hij niet meer onder ons is. Zelf heb ik het gevoel dat hij net iets te vroeg gestorven is. Want het viel me eerlijk gezegd tegen dat hij dit jaar niet gevraagd werd voor een rol in The Passion. Met een beetje mascara had hij toch voor een Romeinse soldaat kunnen doorgaan. Of dicht ik hem nu te veel menselijke eigenschappen toe?

Een plezierig weekend.
15 april 2023

Bert van Oosterhout