Onvoorstelbaar

Onze overgrootouders zeiden het, onze moeder zei het wel eens: ‘De wereld raakt op een endje’. Het ging dan over spannende nieuwe uitvindingen die onvoorstelbaar leken.

‘Er komt nog eens een tijd dat je op een knopje drukt en er licht is in de huiskamer’. Het is een anekdote die bij ons in de familie af en toe wordt opgehaald. Iemand die leefde in de tijd van olielampjes had het ooit gezegd. Pas in het begin van de vorige eeuw werd elektriciteit in huiskamers wijdverspreid. Het was iets onvoorstelbaars.

Nog wat later vonden onze ouders uitvindingen zoals de koelkast, de wasmachine en de stofzuiger ook spannend. En met de TV kwam de hele wereld opeens vol in beeld in de huiskamer. En dat je met de telefoon zomaar iemand ver weg aan de lijn kreeg! ‘En allemaal door een draadje’, zei mijn moeder dan. Onvoorstelbaar.

Onze generatie van boomers groeide op in een snel ontwikkelende digitale wereld. Een typemachine werd een tekstverwerker, een tekstverwerker een computer. De vaste telefoon werd een mobiel exemplaar, later een smartphone en uiteindelijk allemaal gekoppeld aan het internet. De impact van technologie op ons leven is de laatste tientallen jaren onvoorstelbaar.

Als je mij vraagt hoe het allemaal werkt blijf ik het antwoord schuldig. Zoals mijn moeder het draadje van de telefoon onvoorstelbaar vond snap ik van al die nieuwe uitvindingen ook niets. De bitcoin, blockchain, AI, noem maar op.

Ik raak niet in paniek, gewoon blijven meedoen aan al die onvoorstelbare dingen. Dat de wereld op een ‘endje’ raakt geloof ik niet. Maar dat de wereld onvoorspelbaar blijft is van alle tijden.

Wat wel heel bijzonder is dat ik dit stukkie tikte op een iPad, met een toetsenbord dat nog dezelfde is als op een oude typemachine. Het toetsenbord met letters en tekens wordt wel het Qwerty-toetsenbord genoemd. Naar de eerste 6 letters die linksboven staan. Hoe is dat tot stand gekomen? Ik kwam het tegen in een boek dat ging over uitvindingen die ons allemaal voordeel hebben gebracht.

Het Qwerty-toetsenbord is in 1873 ontworpen met trucjes om typistes zo langzaam mogelijk te laten tikken. Waarom? Omdat een logischer volgorde van de letters de lettertangetjes van toen blokkeerden als er te snel getypt zou worden. Toen verbeteringen van de typemachines werden verholpen was het Qwerty-toetsenbord zo ingeburgerd dat gevestigde belangen van typistes en verkopers van typemachines en computers het niet meer wilden veranderen. Ook dat is eigenlijk onvoorstelbaar.

Er zijn nog veel meer slimme uitvindingen gedaan die nooit zijn doorgevoerd. Om allerlei andere redenen. Bijvoorbeeld dat een duurzame spijkerbroek veel langer meegaat en goedkoper is dan een spijkerbroek met gaten. En toch worden er veel spijkerbroeken met gaten verkocht die hartstikke duur zijn.

Ik ga straks een stukkie wandelen met mijn iPhone. Tegelijk een paar appjes beantwoorden. Als mijn moeder dit nog had mogen meemaken had ze ongetwijfeld gezegd ‘de wereld raakt op een endje’