Bemoeizucht en de maakbare samenleving

Ik ben de laatste tijd wat nerveus beste luisteraars. Komt het door de Sinterklaastijd, nee zeker niet. Ik kijk altijd met plezier uit naar het heerlijk avondje met het gezin en de leuke surprises en corrigerende gedichten. Maar ik kom straks nog terug op de goedheiligman. Zijn het de naderende feestdagen en de potentiële familieruzies door verplichtingen en klagende dinergasten. Niets van dat alles. Laat maar komen die “most wonderful time of the year”.

Ik ben gewoon doodsbenauwd dat ik niet kan voldoen aan alle strenge eisen die door de overheid en andere goedbedoelende organisaties heden ten dage aan de samenleving worden gesteld. Ik moet afval scheiden, niet te hard rijden, aardig doen tegen minderheden, respect hebben voor vreemde culturen, vegetarisch eten, geen fossiele brandstof gebruiken enz enz. Kortom, het leven is vol geboden en aanwijzingen.

Rijdende door het centrum van Rotterdam zag ik bijvoorbeeld ineens een sandwichboard met de dwingende kreet “Vier december met je buren” voorzien van een niets aan het misverstand overlatend uitroepteken. Maar ik heb helemaal geen zin om iets met mijn buren te vieren. December vier ik ook nooit, hoogstens Sinterklaas, kerst en oud en nieuw of een verjaardag als het zo uitkomt. En die van mij is trouwens in november. Mijn buren zijn overigens prima lui maar om nou gedwongen iets met ze te gaan vieren gaat me toch wat ver.

Een andere poster langs de wegkant had de niets aan de verbeelding over latende tekst “Zien drinken doet drinken”. Wel, dat geldt voor een hoop dingen was mijn eerste reactie maar het blijkt te gaan om een alcohol campagne. Nou heb ik altijd het idee gehad dat het spannend maken van dingen het extra aanlokkelijk maakt voor jeugdigen om het te proberen. Ik heb dan ook altijd gemeend dat ontspannen en verantwoordelijk omgaan met drank een beter voorbeeld is voor mijn kinderen dan het demonstratief en geforceerd drinken van bronwater bij een kerstdiner of constant te roepen dat drank slecht voor je is. Overigens helpt drank soms ook om de feestdagen door te komen. Bij mijn dochter heeft het voorbeeld overigens geholpen want die vindt drank allemaal niet zo spannend. Bij de zoons ligt het weer wat anders maar die zijn vooral gestimuleerd door hun studentenvereniging om onmatig drank tot zich te nemen.

Nog zo’n leuk bemoeizuchtig onderwerp, sinds kort mag er in de ontmoetingsruimte van een aantal seniorencomplexen in Maassluis geen sterke drank meer geschonken worden. Vond er soms overmatig drankgebruik plaats door nare dronkenlappen die als gevolg andere bezoekers lastigvielen of brakend in de plantenbakken hingen? Niets van dit alles, het drankgebruik was zeer beperkt en met mate, het blijkt voor de personen die de strenge regels hebben opgesteld puur om de gezondheid van de ouderen te gaan. Dan ben je dus 80+ of 90+ geworden en mag je niet eens meer gezellig genieten van een drankje omdat het niet past “in de maatschappelijke ontwikkelingen met betrekking tot ouder worden”. Wat een chagrijnige gevoelloze zuurpruim moet je zijn om zoiets te verzinnen en het mensen op hun levensavond een pleziertje te misgunnen. Je zou bijna zeggen, laat dat ouder worden maar zitten dan. Ook is er een groepje dat protesteert tegen het drinken van alcohol bij de tv serie Gooise vrouwen want dat legitimeert onmatig gebruik van alcohol door kijkers. De serie is uiteraard een parodie op de werkelijkheid en er gebeuren wel meer dingen in de serie die wellicht maatschappelijk niet zo algemeen geaccepteerd zijn zoals overspel.

Denk naast het genot van ongezonde dingen ook eens aan alle praktische voordelen. Het is goed tegen de vergrijzing want we leven daardoor korter waardoor tevens minder druk op AOW en pensioenpotten. Niet win win dus maar zelfs 3 keer winst.

Nog zoiets, je zelf vastplakken op het asfalt omdat je vindt dat er geen fossiele brandstoffen gebruikt mogen worden. Het is terreur om met een klein groepje je mening op te leggen aan een ander. Maar na het protesteren wel zelf in een auto stappen en boos en verontwaardigd reageren als je daar door een journalist op aangesproken wordt. De acties zijn dermate irritant en ondemocratisch dat het goede doel er achter volledig uit het zicht is verdwenen. Na de tegen Shell aangespannen rechtszaak door Milieudefensie ben ik geërgerd zelfs extra veel gaan tanken bij deze leverancier van fossiele brandstoffen.

Ook taalgebruik lig onder een vergrootglas. Laatst leerde ik op een serieuze managementcursus over mentale gezondheid in je team, dat je nooit gekscherend “je bent gek” mag zeggen als iemand een rare grap of opmerking maakt want dat kan wel eens kwetsend zijn voor mensen in de groep die niet zo goed in hun vel zitten. Wie is hier nou echt gek vraag ik mij dan af.

Geloof in Sinterklaas schijnt ook slecht te zijn voor de tere kinderziel en moet verboden worden omdat mensen hier tot op hoge leeftijd psychische problemen door kunnen ondervinden hoorde ik laatst een psycholoog op de radio verklaren en hij heeft nog veel medestanders ook. Ik neem zoals velen met mij mijn ouders van alles kwalijk maar op het Sinterklaasfeest kijk ik met veel plezier terug en had ik niet willen missen.

Een ander sandwichboard langs de weg schreeuwde mij toe “Voel jij je onveilig thuis, dat is niet normaal. Iedereen heeft recht op een veilig thuis”. Ik voelde mij enigszins ongemakkelijk. Wellicht leefde ik al vele jaren onbewust van een groot gevaar. Of misschien breng ik wel anderen zonder dat ik het mij realiseer in gevaar door mijn manier van wonen. Verderop las ik de retorische vraag: “Wordt praten altijd schreeuwen”. Dat is niet normaal. Ook dat zetten mij weer aan het peinzen maar bleek om dezelfde campagne tegen huiselijk geweld te gaan als de vorige poster. Ik kan mij echter niet voorstellen dat plegers van huiselijk geweld na het lezen van de poster denken: ach natuurlijk, stom van me. Ik ga gelijk mijn gedrag veranderen.

Gek wordt je er van, al dit zeuren, deze betutteling en bevoogding. Laat iedereen in zijn of haar waarde en zelf bepalen hoe men zijn of haar leven inricht of wat er wordt gedronken of gegeten en of het wel of niet gezond is. En stop ook met het blokkeren van wegen of het vernielen van eigendommen om als heel klein groepje op ondemocratische en zeer kortzichtige wijze je eigen zin door te drijven. De samenleving is echt veel minder maakbaar dan men ons wil doen geloven.