Het prijsinstrument hanteren t.b.v. gedragsverandering. “Vette jus”.

Waarom wordt accijns geheven op tabaksproducten? De lidstaten van de Europese Unie hebben afgesproken het gebruik van tabak te ontmoedigen vanwege de negatieve gevolgen voor de volksgezondheid. Richtlijnen van de Europese Unie schrijven voor, dat lidstaten een minimum percentage (57%) accijns op het meest verkochte type sigaretten en shag moeten heffen. In Nederland wordt bijvoorbeeld bij sigaretten een verpakking van 25 stuks het meest verkocht. De verkoopprijs bedraagt ongeveer Є 4,00; daarvan is Є 2,17 accijns.

Waarom worden de accijnstarieven verhoogd? Het kabinet heeft recentelijk afgesproken de accijnstarieven op tabak te verhogen met 0,46 cent. Een verhoging van de accijns leidt tot een daling van de vraag naar tabak. Als mensen minder roken, is dat goed voor de gezondheid van de persoon zelf en zijn/haar omgeving. Voor jongeren werkt het drempelverhogend en verkleint het de kans, dat zij beginnen met roken. Welke stijgingen kan ik in de toekomst verwachten? Als producenten hun prijzen verhogen dan zal de accijns ook verhoogd moeten worden om te voldoen aan het minimumpercentage van 57%.

Proberen jongeren van het roken af te houden. Het prijsinstrument hanteren om jongeren van gedrag te laten veranderen. Om hun gedrag te beïnvloeden. Misschien moet je leeftijd en de verkoopsprijs van het ongezonde genot dan maar aan elkaar gaan koppelen.

Dat zou dan het volgende kunnen betekenen. De beginnende roker betaalt €10,00 per pakje, elk volgend jaar kost een pakje 10 eurocent minder, zodat je na bijvoorbeeld na 40 jaar roken nog maar, rekent u maar even mee, nog maar €6,00 per pakje betaalt. Want 40 maal 10 cent is gelijk aan €4,00. €10,00 min die €4,00 is dan die €6,00.

We kunnen het natuurlijk ook andersom proberen. De beginnende roker betaalt nog steeds die €10,00 per pakje. Elk volgend jaar komt er geen 10 cent bij, maar een hele euro. Dus….., na 5 jaar roken betaal je, even rekenen, ja juist ik hoor u al fluisteren, dan betaal je al €15,00 per pakje. Na 40 jaar roken betaal je inmiddels €50,00 per pakje.

We zullen die rokers een kostbaar lesje leren. Ja, ja, ik snap, dat er een heel apparaat van controle moet komen. Want je laat dan een ander je sigaretten kopen, als die ander een lagere prijs dan jij hoeft te betalen. Je moet je natuurlijk legitimeren en je kunt maar één pakje per dag kopen of zoiets. Roken wordt op deze manier alleen nog mogelijk door de rijken en de criminelen.

Onlangs werd trouwens ook gesproken over een vet tax. Wie vette dingen koopt moet dan een toeslag betalen. Misschien hoeven de mageren onder ons dan minder belasting op de vette hap betalen dan de ietwat gezettere medemens. En voordat je het weet berooft een dikke man een mager kind van zijn kroketje of frikadelletje. Want de dikke man moet inmiddels volgens het systeem €10,00 per vette hap betalen, terwijl dat magere kind maar één euro hoefde te betalen.

Magere kinderen met een zakeninstinct lopen dan op straat rond, klampen een dikke man of vrouw aan en fluisteren samenzweerderig: “Zal ik een kroketje voor u kopen tegen een schappelijk prijsje? Laten we zeggen €5,00? ”.

Het moet niet gekker worden.

© Lourens Portasse 2006

LOK #215, 11 maart 2006