Het kan verkeren

Ik hoorde deze week in het Radio 1 journaal het bericht, dat in 2025 het hoogste aantal verkeersdoden in Nederland in bijna 20 jaar is te betreuren. Liefst 759 mensen zijn om het leven gekomen en dat is 12% meer dan in 2024. Dergelijk nieuws leidt bij mij tijdens een geestdodende forenzenrit altijd direct tot een storm aan vragen in mijn hoofd. De eerste: nou, nou, dat is geen goed nieuws. Best een fors aantal in ons toch zo fietsveilige land. Nietwaar? Gemiddeld meer dan twee per dag, zelfs in schrikkeljaren. Toegegeven: het Israëlische leger heeft voor dit soort aantallen minder dan een half uurtje nodig, maar die zijn dan ook heftig oorlog aan te voeren. Maar ik dwaal af.

Het nieuws over de verkeersslachtoffers kende gelukkig nog wat meer achtergronden: het treft vooral fietsers (281) en in het bijzonder mannen. Vanaf 70 jaar. Liefst 3x meer mannen dan vrouwen. Bij vrouwen daalt het aantal juist, dus mannen zijn verantwoordelijk voor de gehele toename. En: ruim eenderde van het aantal dodelijke fietsslachtoffers is het gevolg van eenzijdige ongevallen. Unforced errors noemen ze dat in het tennis. De onderzoeksjournalist van dienst wilde van het CBS weten hoe dit toch kan (Hoe kan dat nou? Is de meest gestelde vraag in bestuurlijk Nederland) De hoofdsocioloog van het CBS (ja die hebben ze daar. En -fun feitje- deze mevrouw heet Tanja Traag, geen grap!) wist de luisteraar te melden dat er nog te weinig feiten bekend zijn. Zij pleitte voor meer onderzoek Dat is de meest gebruikelijke reactie van deskundigen op dit soort momenten. Om het Nederlandse volk na deze alarmerende tijding niet in acute en totale verwarring achter te laten (de situatie is dan misschien wel hopeloos, maar zeker nog niet zorgwekkend!) leek het drs Tanja dienstig om toch vast wat voorlopige pre-onderzoek verwachtingen en mogelijke verklaringen met ons te delen. Altijd goed in deze verwarrende tijden: een deugdelijk onderbouwd feitenrelaas en wetenschappelijke duiding laten hinderlijk lang op zich wachten, maar we vullen die wachttijd vast in met een mening. Goed voor een soundbite op de social media.

Mogelijke oorzaken volgens Tanja: ze, met name de gepensioneerde mannen, fietsen meer elektrisch en daardoor sneller en vaker en verder, het verkeer neemt alleen maar toe; hun reactiesnelheid en handelingsvaardigheid neemt juist alleen maar af. Ze reageren niet goed op stoeprandjes en paaltjes en andere weggebruikers en komen te vallen. Bovendien dragen ze bijna nooit een helm hoewel ze heel goed weten dat dat eigenlijk heel verstandig zou zijn. Nou: dan laat de noodlottige uitkomst zich raden! Het lijkt daarmee een typisch geval van mannelijke zelfoverschatting en bovenmatige geldingsdrang. Vrouwen letten in de regel gewoon veel beter op en nemen minder onverantwoorde risico’s. Ze zijn -mijn woorden- gewoon banger. Maar leven daardoor wel langer. En banger.

Op dat moment begon ik het ongemakkelijke gevoel te krijgen dat ik hier persoonlijk werd aangesproken. Wat eerst een neutraal en feitelijk nieuwsbericht leek ontwikkelde zich in enkele minuten tot een aanklacht. Ik ben dan wel zelf nog geen 70 en ik fiets niet als ik het kan helpen, maar over enkele jaren ben ik deel van die problematische groep witte, 70 jarige, zichzelf overschattende en tekortschietende mannen die altijd alles beter weten. En alles gaat in het leven steeds sneller, behalve met pensioen gaan. Dat duurt steeds langer. Deze groep mannen lijkt trouwens steeds vaker doelwit van aantijgingen en verdachtmakingen te zijn. Ik voelde me toch wat ongemakkelijk worden.

Fietsen lijkt toch minder gezond dan ik altijd dacht. Bovendien bedacht ik mij, dat mijn vrouw, die morgen 65 hoopt te worden, juist vorig weekeinde een e-bike heeft aangeschaft. Vooralsnog zonder helm (hoewel zij die wel op haar verlanglijst heeft gezet). Nu komt het allemaal wel heel erg dichtbij. Waakzaamheid geboden!

Maar er is ook goed nieuws te melden: Minister Karremans van Infrastructuur en Waterstaat (zelf nog lang geen 70-er) heeft de Tweede Kamer deze week in stevige bewoordingen toegezegd te kijken naar nieuwe maatregelen (hoewel hij recent nog meldde dat er helemaal geen geld is voor investeringen en reparaties aan de infrastructuur. Klinkt toch een beetje als de gebruikelijke holistische bestuurstaal voor dit soort situaties. De gemeente Capelle wacht daar allemaal niet op en heeft onlangs al heel veel fietsbelemmeringen weggehaald in de gemeente. Hulde! Hartstikke goed, Capelle!

In Krimpen duurt alles altijd wat langer is mijn ervaring. Maar we hebben een nieuwe gemeenteraad met frisse energieke leden. Ik roep ze op om alert en kritisch te zijn. Actie in de fractie! Bevraag ons college! Hoe is het met die fietsveiligheid in Krimpen? Fietsers genoeg hier, net als 70-jarige mannen. En ook genoeg obstakels. Hoeveel noodlottige ongelukken zijn er bij ons te noteren? Waarom is Capelle al klaar en moeten wij nog beginnen met nadenken? En laat u nu niet meteen geruststellen met de gebruikelijke mededeling dat het in Krimpen allemaal al heel erg goed is geregeld. Niks ervan! Werk aan de winkel; niet wachten op de minister met zijn onderzoekjes, maar aan de slag!

In de tussentijd wacht ik het maar af denk. Ik kies wel stevig voor mijn eigen veiligheid en laat voorlopig de fiets de fiets. Ik gebruik gewoon mijn auto.