The Third Man

The Third Man

Luisteraars,

dit is radio. Radio is het mooiste medium dat uw huis binnenkomt. Radio is beschikbaar in alle vormen. Zachte achtergrondmuziek. Ruimtevullende concerten. Een interessant verhaal. Nieuws en nieuwtjes. Ieder ogenblik een gevarieerd aanbod. Alles per kamer of door het hele huis. U kunt geconcentreerd gaan zitten luisteren en aan niets anders denken. Maar u kunt ook ondertussen de planten water geven of een legpuzzel afmaken. Of het plafond witten.

Radio is het ideale medium.

Vergelijk dat eens met televisie. Zet het apparaat aan, op een willekeurig tijdstip, op geef niet welke zender. Wat krijgt u te zien? Reclame. Als er geen commerciële reclame is dan wel de aankondiging van het programma van morgenavond of iets dat de komende week wordt uitgezonden en dat u niet mag missen. Nog even een Postbus 51-spotje. Misschien komt daarna een echte uitzending. Ja hoor, een aflevering van een soapserie. U herkent die series aan het houterige spel. Het verhaal kan best aardig zijn als u de vorige 692 afleveringen ook hebt gezien.

Televisie is afschuwelijk. Met beeld èn geluid eist het veel te veel de aandacht op. Wel eens een plafond gewit terwijl u naar de t.v. kijkt?

Speciaal voor dit praatje heb ik het toch nog eens geprobeerd. Ik zet de televisie aan. Er komt een natuurfilm. Nou dat is toch nog wat. Een tekenfilm, zegt de omroeper. Vooruit we gaan er voor zitten. Natuur-tekenfilm. Ik denk aan Bambi, Dombo of de Lion King. Het begint met een bos. Niks tekenfilm. Gewoon bomen gefilmd. Onder de bomen loopt een blonde dame. Het is een intelligent type, maar ze is zich van geen gevaar bewust. Dat is nu het ergste, zegt de bezorgde stem van een man, die zelf niet in beeld komt. Een voice-over heet zo iets. De stem wil op het gevaar wijzen dat de argeloze wandelaar in het bos bedreigt. In die prachtige bomen zitten hele enge diertjes die zich zomaar op wandelaars storten. Dat blondje hoort die voice-over niet en reageert dus niet op de waarschuwing. En ja hoor, daar laat hij zich vallen, een van die teken. Op het puntje van haar neus. Nu besef ik pas wat een drama in beeld wordt gebracht in een tekenfilm.

Maar gelukkig komt de stem nu ook in beeld. Het is een knappe, maar wat onhandige man. Want hij is zo onhandig om geen tekenpincet bij zich te hebben. Dan maar gauw in zijn auto, die net om de hoek staat en in vliegende vaart weg uit het enge bos. Hij zet de sirene op volle kracht aan. Dat is nu wel handig van hem dat hij een sirene bij zich heeft. Op de televisie verplaatst het beeld zich dan al heel snel naar de OK of de ER. Het rode bloed verlevendigt mijn saaie beeldbuis. Ik houd daar niet van. Het komt wel goed met dat blondje uit de tekenfilm, maar het is niets voor mij.

Echt, televisie is een malheur. Absorberend. Tv doet een te sterk beroep op uw kostbare tijd.

Maar soms…, soms….

Soms ruilen de televisiebazen het bloedrood in voor zwart en wit en verwennen ze ons met een filmklassieker. Zo konden we verleden week zaterdag een van de beste films zien ooit gemaakt. The Third Man. Sfeervol met onvergetelijke scènes. De achtervolging van Harry Lime door de riolen van Wenen. Tweemaal de begrafenis. Het afscheid van Holly en Anna op het station. In alle opzichten een voortreffelijke film. De plot. De sfeer in het zwaar gehavende Wenen, direct na de wereldoorlog. De spelers. Orson Welles. Trevor Howard. Het poesje. Maar vooral ook: De muziek. Anton Karas met zijn citer. Het bekende thema en alle variaties daarop in de loop van de film. Schitterend.

Ja, ik moet toegeven, soms kan televisie mooi zijn. Daar heb je dan wel Canvas voor nodig. Die zendt zo'n film zonder onderbrekingen voor reclame uit. De Krimpense kabel geeft ons nog een paar kansen: Arte en Mezzo.

Maar voor de rest: geef mij maar radio.

12 augustus 2006