Man zonder ledematen wil Kanaal over zwemmen

Een Fransman die bij een ongeluk zijn armen en benen is kwijtgeraakt, wil het Kanaal over gaan zwemmen. Philippe Croizon hoopt binnen 24 uur de afstand van 22 zeemijl (40 km) af te leggen. Als dat lukt, kan hij een nieuw wereldrecord op zijn conto schrijven. De 42-jarige Croizon, bijnaam Ironman, raakte in 1994 zijn armen en benen kwijt na een ongeluk. Hij probeerde een tv-antenne op zijn dak te repareren, toen deze een hoogspanningskabel raakte. Croizon kreeg een schok van twintigduizend volt. Hij overleefde, maar zijn ledematen moesten geamputeerd worden. De Fransman wil leven als een normaal mens. Door een documentaire die hij in het ziekenhuis zag werd hij geïnspireerd om het Kanaal over te gaan zwemmen. Nog maar twee jaar geleden kon hij amper twee baantjes trekken in het zwembad. Maar Croizon traint nu dertig uur per week en denkt genoeg spierkracht en uithoudingsvermogen opgebouwd te hebben om de oversteek van Folkestone naar Cap-Gris-Nez te maken. Croizon zal gebruik maken van speciaal ontworpen zwemvliezen en wordt tijdens de tocht bijgestaan door een medisch team. Klasse hoor, zo'n wilskracht! Ik doe het hem niet na, ook al heb ik mijn armen benen nog.

Het is de laatste zaterdag van de maand en dat houdt in, dat Ellen Bommelje langskomt voor de rmaandelijkse rubriek "Blij met de Bieb". Deze keer gaat het over het boek "Necropolis" van Boris Pahor. In zekere zin had de Sloveense schrijver en Nobelprijskandidaat Boris Pahor (°1913) dubbel pech toen hij op 21 januari 1944 in zijn geboortestad Triëst door de Duitsers werd gearresteerd: hij was nog maar zo kort bij de Joegoslavische ondergrondse aangesloten dat hij niet eens aan een verzetsdaad, hoe klein ook, was toegekomen. Tot overmaat van ramp bleken de nazi’s daar niet zo zwaar aan te tillen: een maand later werd hij op transport gezet, eerst naar Dachau, dan naar Markirch en vervolgens naar Natzweiler-Struthof in de Vogezen, vlakbij Straatsburg. Over zijn tochten van kamp naar kamp en over zijn verblijf in Natzweiler schreef hij twintig jaar later, na een pelgrimstocht, het beklijvende Necropolis (1966).
Natzweiler — een nécropole nationale, zoals de Fransen het tegenwoordig noemen — was in veel opzichten een uitzonderlijk kamp: het lag, compleet van de buitenwereld afgesloten, op 800 meter hoogte tegen een bergwand aan en bestond uit verschillende terrassen, die door stenen trappen met elkaar waren verbonden. Samen met Groß-Rosen in het huidige Polen is het ook het enige Nacht-und-Nebelkamp, een kamp waar (onder meer heel wat Nederlandse, denk maar aan Floris Bakels) verzetsmensen spoorloos moesten verdwijnen, zonder dat iemand zelfs maar van hun overlijden op de hoogte werd gebracht. Een van de doeltreffendste manieren om de dood te bewerkstelligen was de bovenmenselijke sisyphusarbeid in de steengroeve, die speciaal door nazi-architect Albert Speer was uitgezocht en waar de steen voor de bouw van Germania moest worden uitgehouwen: ‘De gestreepte lichamen moesten zes keer per dag met een zware kei op de rug naar de top van de trap lopen. En het moest echt een zware kei zijn, want boven aan de trap liep nog een smal pad langs de rand van een afgrond, en als de kapo die zich daar had opgesteld jouw kei te klein vond, duwde hij je gewoon naar beneden. […] Soms duwden de bewakers in een opwelling iemand die met veel pijn en moeite de top van de trap had bereikt ineens terug naar achteren, waardoor hij op de gevangenen achter hem viel en er een lawine van witte keien en gestreepte uniformen ontstond.’ Van die gewisse dood bleef Pahor slechts als bij wonder gespaard: dankzij zijn kennis van het Duits kon hij tamelijk snel na zijn aankomst aan de slag in de ziekenbarak, aanvankelijk om medische verslagen op te stellen, naderhand ook als verpleger of als sjouwer van lijken. Die laatsten garandeerden hem en zijn medeverplegers bijna dagelijks extra broodrantsoenen.
Misschien is het mede door zijn bevoorrechte positie in het kamp dat Pahor in de buitenlandse pers vaak de ‘Sloveense Primo Levi’ genoemd wordt: in het klassiek geworden Is dit een mens vertelt Levi hoe hij als scheikundige in Auschwitz kon ontsnappen aan het harde regime van de barakken. Toch is er een belangrijk verschil: terwijl Levi in zijn meesterwerk beschrijft hoe hij door de vele ontberingen geleidelijk werd ontmenselijkt, was Pahor lang niet zo onbevangen in de kampen beland. Bij zijn aankomst kreeg hij een jasje met de door hem gehate I van Italiaan erop. De vernederingen die hij als Sloveen in een door de fascisten gedomineerd Italië had moeten ondergaan, maakten dat hij van meet af aan heel anders met zijn internering omging: ‘Ik keek met mijn ogen, maar stond het mezelf niet toe de beelden tot mijn hart te laten doordringen. […] De angst had mijn hele zenuwstelsel lamgelegd, maar beschermde me daarmee tegelijkertijd voor het nog veel grotere gevaar dat ik me zou inleven in die realiteit.’
Wat Necropolis zo uniek maakt in vergelijking met veel andere getuigenissen uit de kampen — Pahor daarover: ‘Ik weet al langer dat mijn ervaringen bescheiden zijn in vergelijking met die van anderen die hun herinneringen hebben opgetekend’ — is de bijna onaangetaste menselijkheid van zijn observaties: die van een gevangene die, alle gruwel ten spijt, zijn geloof in het goede niet heeft verloren en elke daad, elke gebeurtenis koppig, soms tegen beter weten in, blijft aftoetsen aan de menselijke waarden die in de buitenwereld gelden. Dat betekent niet dat Pahor zomaar gespaard blijft van het schuldgevoel waar zoveel andere kampoverlevers mee af te rekenen kregen. Maar hij maakt er wel komaf mee: wanneer de doden wier brood hij heeft opgegeten in zijn droom op een terras samentroepen en hem als een stomme meute tot verantwoording lijken te roepen, probeert hij zijn daden aanvankelijk nog te rechtvaardigen. Maar uiteindelijk komt hij tot de conclusie dat zij hem helemaal niet zien en dat ze zelf ook onzichtbaar voor hem hadden willen blijven: hij schudt de onrechtvaardigheid van het (over)leven van zich af.
Pahor was via vertalingen al voor half Europa toegankelijk en (in 2007) door Frankrijk onderscheiden met het Légion d’honneur voordat hij in Italië ontdekt en vervolgens naar het Nederlands vertaald werd. Die ontdekking lijkt sterk op die van die andere schrijver uit Triëst, Italo Svevo, die op zijn vierenzestigste eerst in het buitenland moest doorbreken voor hij in eigen land erkenning kreeg (om vervolgens door het opkomende fascisme weer voor twintig jaar dood te worden gezwegen). Pahor heeft tot zijn vijfennegentigste op zijn roem moeten wachten, de kwellingen van het fascisme heeft hij al achter de rug: hopelijk doet Italië er nu alles aan om ook de rest van zijn weergaloze oeuvre in eigen land en bij ons bekend te maken.

Natuurlijk gaan we ook mensen bellen die jarig zijn (geweest) en draaien we een track van de CD van de Maand "Paul" van Paul de Leeuw.

De LOKSCHIJF is: Payphone - Maroon 5 ft. Wiz Khalifa. De Amerikaanse poprockband Maroon 5, komt 26 juni met het nieuwe album Overexsposed. De band scoorde meerdere grote hits waaronder " This Love", "Sunday Morning" en de recente hit "Moves Like Jagger". "Moves Like Jagger" kan zich met 8,5 miljoen downloads scharen tussen de best verkochte singles wereldwijd! Een nummer van het album Overexsposed is al gelekt en heet "Payphone". Op het album is Adam Levine te horen met Wiz Khalifa. Op het nummer hoor je een typisch Maroon 5 geluid. Adam Levine wordt begeleid door piano, gitaar en drum. Het is een fijn opgewekt nummer die goed wordt aangevuld met de rap van Wiz Khalifa. Al met al is het een fantastisch radiovriendelijk nummer geworden en het kan niet anders dan dat het een enorme hit wordt. Het nummer is reeds een grote hit in Canada. Dus, het wordt de grootste tijd dat het hier ook gaat gebeuren. Daarom, LOKSCHIJF van deze week.

Veel luisterplezier!